Sevdiğim cânım yolunda hâke yek-sân olduğum

Sevgiliyi bayram gezintisine çağıran; Feyzâbâd’dan Sadâbâd’a uzanan mesire adlarını ve samur kürkle gül pembesi şalı aynı bende sığdıran beş bentlik şarkı.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Sevdiğim cânım yolunda hâke yek-sân olduğum

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   Ey benim aşkında bülbül gibi nâlân olduğum

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   1Sevdiğim, canım, yolunda toprakla bir olduğum;

   2bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   3Ey aşkında bülbül gibi inleyip durduğum;

   4bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   Bütün mısralar sevgiliye seslenişten ibaret; cümlenin yüklemi hep ertelenir. Nakaratın istediği tek şey de eylem değil görünmek: bayram, sevgilinin sokağa çıkması için bulunmuş bir izin.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Cümle yârân sana uşşâk olduğun bilmez misin

   Cümlenin tâkatleri tâk olduğun bilmez misin

   Şimdi âlem sana müştâk olduğun bilmez misin

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   1Bütün dostların sana âşık olduğunu bilmez misin?

   2Herkesin takatinin tükendiğini bilmez misin?

   3Şimdi bütün âlemin sana özlem duyduğunu bilmez misin?

   4Bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   Üç mısra aynı soruyu üç kez soruyor ve her seferinde âşıkların sayısını büyütüyor. Şair kendini bu kalabalığın içinde saklıyor; ısrarını kişisel değil kamusal bir talep gibi sunuyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Gâhi Feyz-âbâd’a doğru azm edib eyle safâ

   Âsaf-âbâd’a gelüb gâhi salın ey meh-likâ

   Gel hele gör sahn-ı Sa’d-âbâd’a hiç olmaz bahâ

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   1Bazen Feyzâbâd’a doğru yönelip safa sür.

   2Bazen Âsafâbâd’a gelip salın, ey ay yüzlü.

   3Gel de gör, Sadâbâd’ın meydanına paha biçilmez.

   4Bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   Üç bahçe adı arka arkaya sıralanınca şarkı bir gezinti güzergâhına dönüşüyor. Nedîm sevgiliyi övmek yerine gidilecek yerleri sayıyor; davetin gücü manzaradan değil adreslerin gerçekliğinden geliyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Kapladub gül-penbe şalı ferve-i semmûruna

   Ol siyeh zülfü döküb ol sîne-i billûruna

   Itr-ı şâhîler sürüb ol gerden-i kâfûruna

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   1Gül pembesi şalı samur kürkünün üstüne örtüp,

   2o siyah saçını billur göğsüne döküp,

   3o kâfur beyazı boynuna şahî kokular sürüp;

   4bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   Bent bir giyinme tarifi: şal, kürk, saç, koku sırayla yerine konuyor. Sevgilinin bedeni burada övülecek bir güzellik değil, bayram için hazırlanan bir yüzey olarak görünüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Sen açıl gül gibi zâr ile hezâr olsun Nedîm

   Bend bend olsun ham-ı zülfün şikâr olsun Nedîm

   Sen salın cânâ yolunda hâk-sâr olsun Nedîm

   Îddir çık nâz ile seyrâna kurbân olduğum

   1Sen gül gibi açıl da Nedîm inleyen bülbül olsun.

   2Saçının her kıvrımı bir bağ olsun, Nedîm ona av olsun.

   3Sen salın, ey can; Nedîm yolunda toprak olsun.

   4Bayramdır, nazla gezintiye çık, kurban olduğum.

   Üç mısrada şair kendini bülbüle, ava ve toprağa indiriyor; hepsinin ortak yanı sevgilinin hareket etmesine bağlı olmaları. Kendini küçültmek burada bir istek biçimi: yeter ki o salınsın.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle