Bırak Beni Haykırayım

Şairin susmamayı bir görev olarak tanımladığı manzume. Mehmet Emin'in en çok alıntılanan dizeleri burada: “şairleri haykırmayan bir millet”.

1. 1

   Ben en hakir bir insanı kardeş duyan bir ruhum;

   Bende esir yaratmayan bir Tanrı'ya iman var;

   Paçavralar altındaki yoksul beni yaralar;

   Mazlumların intikamı olmak için doğmuşum.

   Günümüz Türkçesi +

   1Ben en hor görülen insanı kardeş sayan bir ruhum;

   2bende köle yaratmayan bir Tanrı'ya inanç var.

   3Paçavralar altındaki yoksul beni yaralar;

   4mazlumların intikamı olmak için doğdum.

   Dörtlük yorumu +

   Şiir bir görev tanımıyla açılıyor. İkinci dize teolojik bir iddia taşıyor: köleliği Tanrı'nın düzenine aykırı sayıyor. Dördüncü dizedeki “intikam” sözcüğü ise merhametle yetinmediğini gösteriyor — şair hakem değil taraf.

   ❞Alıntıyı kopyala
2. 2

   Volkan söner, lâkin benim alevlerim eksilmez;

   Bora geçer, lâkin benim köpüklerim kesilmez.

   Bırak beni haykırayım, susarsam sen matem et!

   Unutma ki şairleri haykırmayan bir millet

   Günümüz Türkçesi +

   1Volkan söner ama benim alevlerim eksilmez;

   2fırtına geçer ama benim köpüklerim kesilmez.

   3Bırak beni haykırayım; susarsam sen yas tut!

   4Unutma ki şairleri haykırmayan bir millet…

   Dörtlük yorumu +

   Doğa olayları geçici, şairin sesi kalıcı sayılıyor. Üçüncü dize şiirin merkezi: susmak ölüm sayıldığı için yas tutulacak şey ölüm değil sessizlik. Dördüncü dize yarım bırakılıyor ve cümle bir sonraki bende taşıyor — okur beklemek zorunda kalıyor.

   ❞Alıntıyı kopyala
3. 3

   Sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir;

   Zaman ona kan damlayan dişlerini gösterir.

   Bu zavallı sürü için ne merhamet, ne hukuk;

   Yalnız bir sert bakışlı göz, yalnız ağır bir yumruk!...

   Günümüz Türkçesi +

   1Sevenleri toprak olmuş öksüz bir çocuk gibidir;

   2zaman ona kan damlayan dişlerini gösterir.

   3Bu zavallı sürü için ne merhamet var ne hukuk;

   4yalnız sert bakışlı bir göz, yalnız ağır bir yumruk!

   Dörtlük yorumu +

   Önceki bentte yarım kalan cümle burada tamamlanıyor: şairi susan millet, kimsesiz bir çocuktur. Zaman burada tarafsız bir akış değil, dişleri kanlı bir yırtıcı. Son dize iki nesneye indiriyor tabloyu — göz ve yumruk, yani gözetleme ve şiddet. Merhametin ve hukukun yerini alan şey bu ikisidir.

   ❞Alıntıyı kopyala