Bize Diyorlar Ki

Üç bent, geçmiş askerî fetihleri andıktan sonra kılıç çağının bittiğini söyler; kanın yerine alın terini, ordunun yerine fikir ve işi, ganimetin yerine üretim ve medeniyet kazanımını koyar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Evet tarih, bize büyük kahramanlık devirleri gösterir:

   Türk milleti, cihangirler esir etmiş, krallardan taç almış;

   Şarka, garba hükmeylemiş, vahşî çöller içersine ün salmış;

   Öyle cenkler kazanmış ki her birisi bir devlete şan verir.

   1Evet, tarih bize büyük kahramanlık çağlarını gösterir:

   2Türk milleti hükümdarları esir etmiş, krallardan taç almış;

   3Doğu’ya ve Batı’ya hükmetmiş, ıssız çöllere ününü yaymış;

   4Her biri bir devleti yüceltecek savaşlar kazanmıştır.

   İlk bent Türk tarihini hükümdarları esir eden, Doğu ve Batı'ya hükmeden, çöllere ün salan savaşlarla anlatır. Bu, şiirin benimsediği dönemsel milliyetçi ve askerî tarih çerçevesidir; başka halkların deneyimini açıklayan tarafsız tarih özeti olarak değil, sonraki dönüşüme zemin hazırlayan övünç söylemi olarak okunur.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Lâkin bize diyorlar ki: «Artık bugün kılıç devri geçmiştir.

   Bu zamanın fütuhatı, çalışmağa boyun eğen erlerin;

   En kuvvetli fikir ve iş, orduları yetiştiren yerlerin;

   Altınların kralları olanlara: Ne hakaret, ne demir!..

   1Ama bize şöyle diyorlar: “Bugün artık kılıç çağı geçmiştir.

   2Bu çağın fetihleri, çalışmaya boyun veren yiğitlerin;

   3En güçlü düşünce ve emek ordularını yetiştiren ülkelerin işidir;

   4Altının hükümdarı olanlara ne hakaret işler ne de silah!

   İkinci bent ‘kılıç devri geçti’ diyerek fetih sözlüğünü çalışma çağına taşır. Yeni ordular fikir ve işten oluşur; ülkeler üretimle güçlenir, altının hâkimi olana hakaret de silah da işlemez denir. Ekonomik kudretin mutlak koruma sağlayacağı iddiası şiirin ilerlemeci dönem görüşüdür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Sizler dahi kavga edin, fakat artık kan yerine ter saçın;

   Zahmet çekin, fakat artık terakkiye götürecek yol açın;

   Fetheyleyin, fakat artık medeniyet ganimeti getirin.

   Süleyman’ın milletine bu asrın da cihangiri dedirtin.

   İşte o gün her bir devlet, yine Türkün bayrağını selâmlar.

   Ve bu bayrak, Viyana’nın önündeki şereflerle parıldar.»

   1Siz de mücadele edin; fakat artık kan değil, alın teri dökün;

   2Zahmete katlanın; fakat ilerlemeye götürecek yollar açın;

   3Fethedin; fakat artık ülkenize uygarlığın kazançlarını getirin.

   4Süleyman’ın milletine bu çağın da fatihi dedirtin.

   5İşte o gün bütün devletler yine Türk’ün bayrağını selamlar;

   6Bu bayrak, Viyana önlerinde kazandığı şerefle yeniden parlar.”

   Son altılık kavga, fetih ve ganimet kelimelerini korur ama kan yerine ter, toprak yerine ilerleme yolu ve askerî ganimet yerine medeniyet kazanımı ister. Süleyman ve Viyana göndermeleri yeni emek programını eski zafer hafızasıyla meşrulaştırır; sömürgeci ‘fetih’ mecazı tarihsel mesafeyle görünür tutulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle