Bugün erenlere kurban

Cem meydanında söylenen bir ikrar nefesi. Her dörtlük “meydanda meydanda” diye kapanır ve meydana konan şey her seferinde değişir: ser, can, dil, zâr, derim.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Bugün erenlere kurban

   Serim meydanda meydanda

   Bütün ikrar canım feda

   Canım meydanda meydanda

   1Bugün erenlere kurbanım;

   2başım meydanda, meydanda.

   3Bütün ikrarım, canım feda;

   4canım meydanda, meydanda.

   Nefes baş ile canı meydana koyarak açılır. ‘Meydan’ toplu ikrar ve sınanma alanını çağrıştırır; baş-can sunusu tarihsel teslimiyet söylemidir, güncel bedensel zarar buyruğu olarak okunmaz.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kellemi koltuma aldım

   Kan ettim kapına geldim

   Ettiğime pişman oldum

   Serim meydanda meydanda

   1Kellemi koltuğuma aldım,

   2kan döküp kapına geldim;

   3ettiğime pişman oldum;

   4başım meydanda, meydanda.

   Konuşan kellesini koltuğuna alır, kan döktüğünü söyleyerek kapıya gelir ve pişmanlığını bildirir. Bu açık kan ve ceza dili tarihsel fedakârlık/şiddet retoriğidir; ‘suç’ diye yumuşatılmaz ve güncel davranış önerisi olarak onaylanmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yoktur çınarım timarım

   Yoktur kalbimde gümanım

   Al malım varlığa canım

   Dilim meydanda meydanda

   1Ne çınarım var ne bakım gördüğüm bir yer;

   2kalbimde de şüphem yok.

   3Al malımı, varlığımı, canımı;

   4dilim meydanda, meydanda.

   Elde bir şey kalmamış ve kalmamış olmak bir güvence olarak sunuluyor. Meydana konan şey bu kez dil — yani söz. İkrar verecek olan da odur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Mü'mine hulleler biçin

   Ol kelp rakiplerden kaçın

   Ben bülbülüm bir gül için

   Zârım meydanda meydanda

   1Mümine cennet elbiseleri biçin,

   2o köpek rakiplerden kaçının.

   3Ben bir gül için bülbülüm;

   4inleyişim meydanda, meydanda.

   Bent mümine hülle biçilmesini, ‘köpek rakipler’den kaçınılmasını ve konuşanın bir gül için inleyen bülbül oluşunu söyler. Mezhepçi hakaret tarihsel şiir sesine aittir; yorum bu birimde bulunmayan mahlas veya deri yüzme imgesini buraya taşımaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Mü'min olan olur veli

   Veli olan olur gani

   Nesimi'yem üzün beni

   Derim meydanda meydanda

   1Mümin olan velî olur,

   2velî olan zengin olur.

   3Nesîmî'yim, yüzün derimi;

   4sözüm meydanda, meydanda.

   Mahlas dörtlüğü nefesin en ağır dizesini taşıyor: “üzün beni” — derimi yüzün. Seyyid Nesîmî'nin derisinin yüzülerek öldürüldüğü rivayeti burada bir kader olarak sahipleniliyor. Son dizedeki “derim” hem söz hem deri okunabilir; nefes bu çift anlamla kapanıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle