Kadir geceleri fırsat sizindir

Dört dörtlük ve tek bir uyarı: geçen gün geri gelmez. Kul Nesîmî burada melâmet tavrını bırakıp bir zaman ekonomisi kuruyor — fırsat elde tutulmayan bir şeydir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Kadir geceleri fırsat sizindir

   Böyle Hak mihmanı can ele girmez

   Peygambere yüzler sürmek bizimdir

   Gitti bugünkü gün dün ele girmez

   1Kadir geceleri fırsat sizindir;

   2böyle Hak konuğu bir can ele geçmez.

   3Peygambere yüz sürmek bizimdir;

   4bugün gitti, dün ele geçmez.

   İlk dize bir armağan bildiriyor, dördüncü dize onun süresini. Fırsat verilmiş ama saati işliyor — dörtlüğün gerilimi bu ikisi arasında.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Azrail el sunar alır canını

   Kimler duyar avazını ününü

   Allahın velisi imam soyunu

   Böyle Hak mihmanı can ele girmez

   1Azrail elini uzatır, canını alır;

   2sesini soluğunu kim duyar?

   3Allah'ın velisi, imam soyunu…

   4böyle Hak konuğu bir can ele geçmez.

   Ölüm sessiz geliyor: kimse duymuyor. İkinci dizedeki soru cevapsız kalıyor ve bu, uyarıyı sertleştiriyor — gidişin tanığı yok.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Özünü kul eyle ki iman bulasın

   Cehteyle burada menzil alasın

   Nasip olur mu bir dahi göresin

   Duasın alacak kul ele girmez

   1Özünü kul eyle ki iman bulasın;

   2gayret et de burada bir yer edinesin.

   3Bir daha görmek nasip olur mu?

   4Duasını alacak bir kul ele geçmez.

   Öğüdün gerekçesi belirsizlikte: “nasip olur mu” sorusu cevapsız. Son dize insan ilişkisini de kıt bir kaynak sayıyor — duası alınacak kimse her zaman bulunmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ey Nesimî sakın durup oturma

   Sırrın sakla nadandan taş götürme

   Cehteyle de imanını yetürme

   Zâyedersin iman din ele girmez

   1Ey Nesîmî, sakın durup oturma;

   2sırrını sakla, cahilden taş yeme.

   3Gayret et, imanını yetiştir;

   4zayi edersin, iman da din de ele geçmez.

   Mahlas dörtlüğü öğüdü kendine çeviriyor. “Nadandan taş götürme” Hurûfî ve melâmî şairlerin yaşadığı gerçek tehlikeyi anıyor — Seyyid Nesîmî'nin derisi yüzülmüştü. Sır saklamak burada bir edep değil, bir hayatta kalma yöntemi.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle