DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiir · 19. yüzyıl

Büyük Valide

Yaşlı büyükanne ile yeni doğan torun arasındaki sahne, ömrün iki ucunu beşik başında buluşturur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bir titrek, zebûn eliyle

    Sallardı sâkitâne gehvâr-i hafîdi,

    Gehvârenin başında ol cism-i ser sefîdi

    Eyler idi ihâta bir behcet-i celîle

    Lerzân olan dü desti muhtâc idi delîle;

    Pejmürde bir hayâtın son şule-i ümîdi

    Tahrîk ederdi ancak ol heykel-i kadîdi,

    Şayân idi denilse bir şefkât-i alîle!

    Bîdar olup hafidi başlar ise bükâya,

    Pürçîn olan lebinden rîzân olurdu der-ân

    En vapesîn nefesle bir ninni, bir hoş efgân!

    Eylerdi kalbi mecbûr ol huşû'a;

    Söylerdi gökte güyâ bir dilnişîn hikâye

    Bir bir necm-i nev-tulû'a!

    1Yaşlı bir büyükanne titrek, güçsüz eliyle,

    2Torununun beşiğini sessizce sallıyordu.

    3Beşiğin başındaki o ak saçlı bedeni,

    4Yüce bir sevinç kuşatıyordu.

    5Titreyen iki eli bir desteğe muhtaçtı.

    6Yıpranmış bir hayatın son umut ışığı,

    7O zayıf bedeni ancak o hareket ettiriyordu.

    8Bu, hasta ama yüce bir şefkat diye anılmaya değerdi.

    9Torunu uyanıp ağlamaya başlarsa,

    10Kırışık dudaklarından hemen,

    11Son nefesine benzer bir ninni, hoş bir feryat dökülürdü.

    12O ezgi kalbi saygıyla eğilmeye zorlardı.

    13Sanki gökte dokunaklı bir hikâye anlatırdı,

    14Batmakta olan bir güneş, yeni doğan bir yıldıza.

    Yaşlı büyükanne ile yeni doğan torun arasındaki sahne, ömrün iki ucunu beşik başında buluşturur. Titreyen eller ve son nefese benzeyen ninni, bedensel tükenişi gösterirken şefkat hareketi sürdürür; batan güneş ile yeni doğan yıldız benzetmesi kuşak devrini tamamlar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Cenab Şahabeddin adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 162656 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirCenab Şahabeddin'in ölümü sonrası yayımlanan Tevhid Şiiri
Birleştirerek sâniyeyi sâniyelerle
Cenab Şahabeddin · 9 dizelik tevhid

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

gehvar i

Beşik anlamındaki tamlama öğesi.

cedde-i müsinne

Torununun beşiğini sallayan yaşlı büyükanne.

şefkat-i alîle

Yaşlı ve güçsüz bedende süren hasta fakat yüce şefkat.

vâpesîn nefes

Ninniye karışan son nefes kadar güçsüz soluk.

zemzeme

Kalbi huşuya eğen ninni ezgisi.

âfitâb-ı gârib

Yeni doğan yıldıza seslenen, batmak üzereki güneş imgesi.