Câm-ı hecrün nûş ider mestâneler gördin mi hiç

Her beyit “gördin mi hiç” sorusuyla bitiyor. Şair sevgiliye altı kez aynı şeyi soruyor: benim gibisini hiç gördün mü?

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Câm-ı hecrün nûş ider mestâneler gördin mi hiç

   Yoluna cânlar virür merdâneler gördin mi hiç

   1Ayrılık kadehini içen sarhoşlar gördün mü hiç?

   2Yoluna can veren yiğitler gördün mü hiç?

   Redif bir soru olarak kuruluyor ve cevabı beklenmiyor. Ayrılık şaraba benzetiliyor: sarhoş eden şey kavuşma değil yokluk. İkinci dize aynı adanmayı yiğitlik diline çeviriyor.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zülfünün zencîr-i sevdasın tolayub boynına

   Şehr-i hüsnün cerr ider dîvâneler gördin mi hiç

   1Saçının sevda zincirini boynuna dolayıp

   2güzellik şehrinde dilenen deliler gördün mü hiç?

   Zincir boyna dolanıyor ve deli şehirde dilenmeye çıkıyor. “Cerr etmek” dilenmek demek — âşıklık burada bir onur değil, açıkça bir düşkünlük hâli.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   İtmege ağyârdan pinhân bu 'ışkun gencini

   Bu yıkık gönlüm gibi vîrâneler gördin mi hiç

   1Bu aşkın hazinesini rakiplerden gizlemek için

   2bu yıkık gönlüm gibi viraneler gördün mü hiç?

   Halk inanışında hazine viranelerde saklanır. Şair gönlünün yıkıklığını bir kusur değil, bir güvenlik önlemi olarak sunuyor: değerli olan şey ancak harabede korunur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Göreliden sûretün nakşın der ü dîvârda

   Sûretün nakş itmedük büt-hâneler gördin mi hiç

   1Yüzünün resmini kapıda duvarda gördüğümden beri

   2yüzünü resmetmemiş puthaneler gördün mü hiç?

   Sevgilinin sûreti her yere işlenmiş. Puthane benzetmesi cesur: âşık kendi bakışını putperestlik olarak adlandırıyor ve bundan kaçınmaya çalışmıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bezm-i hüsnünde Necâtî gibi yüzün şem'ine

   Bâl ü perler yandurur pervâneler gördin mi hiç

   1Güzellik meclisinde Necâtî gibi yüzünün mumuna

   2kanat kanat yanan pervaneler gördün mü hiç?

   Mahlas beyti klasik pervane–mum imgesine dönüyor ama redif onu bir iddiaya çeviriyor: “benim gibi yananını gördün mü?” Soru altı beyittir yanıtsız; şairin istediği de cevap değil, fark edilmek.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle