Câm-ı hecrün nûş ider mestâneler gördin mi hiç

Her beyit “gördin mi hiç” sorusuyla bitiyor. Şair sevgiliye altı kez aynı şeyi soruyor: benim gibisini hiç gördün mü?

1. 1

   Câm-ı hecrün nûş ider mestâneler gördin mi hiç

   Yoluna cânlar virür merdâneler gördin mi hiç

   Günümüz Türkçesi +

   1Ayrılık kadehini içen sarhoşlar gördün mü hiç?

   2Yoluna can veren yiğitler gördün mü hiç?

   Beyit yorumu +

   Redif bir soru olarak kuruluyor ve cevabı beklenmiyor. Ayrılık şaraba benzetiliyor: sarhoş eden şey kavuşma değil yokluk. İkinci dize aynı adanmayı yiğitlik diline çeviriyor.

   ❞Alıntıyı kopyala
2. 2

   Zülfünün zencîr-i sevdasın tolayub boynına

   Şehr-i hüsnün cerr ider dîvâneler gördin mi hiç

   Günümüz Türkçesi +

   1Saçının sevda zincirini boynuna dolayıp

   2güzellik şehrinde dilenen deliler gördün mü hiç?

   Beyit yorumu +

   Zincir boyna dolanıyor ve deli şehirde dilenmeye çıkıyor. “Cerr etmek” dilenmek demek — âşıklık burada bir onur değil, açıkça bir düşkünlük hâli.

   ❞Alıntıyı kopyala
3. 3

   İtmege ağyârdan pinhân bu 'ışkun gencini

   Bu yıkık gönlüm gibi vîrâneler gördin mi hiç

   Günümüz Türkçesi +

   1Bu aşkın hazinesini rakiplerden gizlemek için

   2bu yıkık gönlüm gibi viraneler gördün mü hiç?

   Beyit yorumu +

   Halk inanışında hazine viranelerde saklanır. Şair gönlünün yıkıklığını bir kusur değil, bir güvenlik önlemi olarak sunuyor: değerli olan şey ancak harabede korunur.

   ❞Alıntıyı kopyala
4. 4

   Göreliden sûretün nakşın der ü dîvârda

   Sûretün nakş itmedük büt-hâneler gördin mi hiç

   Günümüz Türkçesi +

   1Yüzünün resmini kapıda duvarda gördüğümden beri

   2yüzünü resmetmemiş puthaneler gördün mü hiç?

   Beyit yorumu +

   Sevgilinin sûreti her yere işlenmiş. Puthane benzetmesi cesur: âşık kendi bakışını putperestlik olarak adlandırıyor ve bundan kaçınmaya çalışmıyor.

   ❞Alıntıyı kopyala
5. 5

   Bezm-i hüsnünde Necâtî gibi yüzün şem'ine

   Bâl ü perler yandurur pervâneler gördin mi hiç

   Günümüz Türkçesi +

   1Güzellik meclisinde Necâtî gibi yüzünün mumuna

   2kanat kanat yanan pervaneler gördün mü hiç?

   Beyit yorumu +

   Mahlas beyti klasik pervane–mum imgesine dönüyor ama redif onu bir iddiaya çeviriyor: “benim gibi yananını gördün mü?” Soru altı beyittir yanıtsız; şairin istediği de cevap değil, fark edilmek.

   ❞Alıntıyı kopyala