Cânâ Seni Ben Âlemi Dünyâya Değişmem

Âşık Ömer sevgiliyi bütün dünyaya, yanağını güllere ve dişlerini incilere değişmeyeceğini söyler. Mecnun gibi dağlara düşse, sevgili onu rakiplere değişse bile kendi sadakatinden vazgeçmez.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cânâ seni ben âlemi dünyâya değişmem

   Ruhsârını iki gül-i ra’nâya değişmem

   1Ey sevgili, seni dünya âleminin tamamına değişmem;

   2yanağını iki güzel güle değişmem.

   Sevgilinin değeri önce bütün dünyayla, sonra iki seçkin gülle ölçülür ve ikisi de yetersiz kalır. Ruhsar canlı çiçekten üstün tutularak eşsizliğin ilk hükmü kurulur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Mecnun gibi ettin beni sen dağlara seyyah

   Ben hupluğunu doğrusu Leylâ’ya değişmem

   1Sen beni Mecnun gibi dağlarda gezgin ettin;

   2doğrusu güzelliğini Leyla’ya değişmem.

   Mecnun benzetmesi şairin dağ dolaşmasını açıklar; fakat sevgili Leyla’nın da üstüne konur. Geleneksel aşk çifti örnek alınırken muhatabın güzelliği örneği aşar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kurbân olayım nâz ile reftârına her bâr

   Dür dişlerini lü’lü-yi lâlâya değişmem

   1Her zaman nazlı yürüyüşüne kurban olayım;

   2inci dişlerini parlak lülü incisine değişmem.

   Reftar hareketli güzelliği, dişler sabit parlaklığı taşır. İki ayrı inci sözcüğü değer ölçüsünü büyütür; sevgilinin gerçek dişi mücevherin kendisinden üstün sayılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ömer kulunu sen bugün ağyâra değiştin

   Ammâ seni ben âlem-i dünyâya değişmem

   1Sen bugün kulun Ömer’i rakiplere değiştin;

   2ama ben seni bütün dünya âlemine değişmem.

   Son birimde sadakat eşitsizliği açığa çıkar: sevgili Ömer’den vazgeçerken Ömer vazgeçmez. İlk dizeye dönen nakarat, karşılıksız aşkı bilinçli seçim olarak kesinleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle