Cenāb-ı pādişāh-ı Ǿālem-ārā Ħān Maĥmūda

Mahmûd Han'ın bir camiyi eskisinden daha güzel biçimde yenilemesini 1167 tarihli dört beyitle över.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cenāb-ı pādişāh-ı Ǿālem-ārā Ħān Maĥmūda

   CemįǾan pādişāhān-ı selef ecri naśįb oldı

   1Dünyayı süsleyen padişah Mahmûd Han'a,

   2bütün geçmiş padişahların sevabı nasip oldu.

   Mahmûd Han’a geçmiş bütün padişahların sevabının nasip olduğu söylenir. Bu güçlü övgü, cami yenilemesini tek bir yapının tamiri olmaktan çıkarıp önceki hükümdarların hayır geleneğini kendi şahsında sürdüren bir miras eylemi yapar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kemāl-i himmet ile eyledi cāmiǾlerin tecdįd

   O sulŧān-ı cihān lûŧf-ı ilāhįyle muśįb oldı

   1Büyük gayretle camileri yeniledi;

   2o dünya sultanı ilahî lütufla doğru işi yaptı.

   Padişahın camileri yenilemesi ‘kemâl-i himmet’, yani eksiksiz gayretle açıklanır. İlâhî lütufla isabetli davranması, mimari kararın yalnız estetik veya siyasi değil şiirin değer dünyasında doğru ve sevap getiren bir iş sayıldığını gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bu vālā cāmiǾ-i aǾlāyı daħį eyledi bünyād

   Velį evvelkiden raǾnā laŧįf oldı mehįb oldı

   1Bu yüce ve seçkin camiyi de yeniden kurdu;

   2eskisinden daha güzel, zarif ve görkemli oldu.

   Muradiye Camii yeniden kurulduğunda eskisinden daha güzel, zarif ve heybetli olur. Beyit yenilemeyi yalnız eski hâli geri getirme diye değil, yapının görünüşünü ve etkisini artıran bir yeniden kuruluş olarak değerlendirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Gelüp üçler namaza didiler tārįħ-i bünyādın

   Murādiyye murād üzre binā-yı dil-firįb oldı

   1Üçler namaza gelip yapının tarihini söylediler:

   2Muradiye, dileğe uygun gönül çeken bir yapı oldu.

   Namaza gelen ‘üçler’ yapının tarihini söyler; ibadet anı ebced cümlesinin doğduğu sahne olur. ‘Muradiye/murad’ ses yakınlığı, caminin adını dileğe uygun ve gönül çeken bir bina oluşuyla birleştirerek manzumeyi tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle