Şehzade Sultan Bayezid Çeşmesi Tarihi

Nedîm, Sultan Ahmed’in oğlu Şehzade Bayezid adına Üsküdar’da yaptırılan çeşmeyi över. Hükümdarın merhamet bulutunun semtin her yanına yeni su yolları akıttığını söyler; son tarih mısraı yapıyı 1141 yılına kaydeder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Şehriyâr-ı yem-himem Sultân Ahmed kim onun

   Hidmet-i dergâhına şâyeste Hârûnü’r-Reşîd

   1Deniz kadar himmet sahibi hükümdar Sultan Ahmed’in

   2Dergâhında hizmet etmeye Harun Reşid bile layıktır.

   Sultan Ahmed’in himmeti denizle ölçülür; Harun Reşid gibi adalet ve cömertlik simgesi bir hükümdar bile onun kapısında hizmete layık görülür. Bu karşılaştırma çeşmenin arkasındaki yönetici kudreti büyütür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Üsküdârı eyledi iğnâ sehâb-ı re’feti

   Eyleyüp icrâ onun her sûyuna cûy-ı cedîd

   1Merhamet bulutu Üsküdar’ı bolluğa kavuşturdu.

   2Onun her yanına yeni su yolları akıttı.

   Merhamet bulutu Üsküdar’ı maddi anlamda suya ve bolluğa kavuşturur. Yeni su yollarının semtin her yönüne dağıtılması, hükümdarın şefkatini kamusal faydaya dönüşen somut bir altyapı işi olarak gösterir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hak Te‘âlâ cümle evlâdiyle ol şâhenşehin

   Eyleye günden güne ikbâl ü iclâlin mezîd

   1Yüce Tanrı o hükümdarın bütün çocuklarıyla birlikte

   2İkbalini ve yüceliğini günden güne artırsın.

   Şair, Sultan Ahmed’in ikbalinin yalnız kendisi için değil bütün çocuklarıyla birlikte artmasını diler. Şehzade Bayezid adına yapılan çeşme böylece hanedanın devamı ve ortak hayır duasıyla çevrelenir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Böyle tahrîr eyledi târîhini onun Nedîm

   Pâk rûşen çeşme-i zîbâ-yı Sultân Bâyezîd 1141 (1728-29)

   1Nedîm onun tarihini şöyle yazdı:

   2Sultan Bayezid’in temiz, aydınlık, güzel çeşmesi; 1141 (1728-29).

   Son beyit Nedîm’in tarih mısraını açıkça sunar; çeşmenin temizliği suya, aydınlığı görünüşüne, güzelliği mimarisine bağlanır. 1141 tarihi yapının yapılışını şiirsel övgüyle birlikte kayda geçirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle