Cevâb-ı Nâ-be-mahaldür Muhâl Buyurulmaz

Yersiz cevap ile usulsüz arzuhali karşılaştıran kıt‘a, söz kalabalığına yönelen görevlileri hâl ehlinin dilekçesi üzerinden hicveder.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cevâb-ı nâ-be-mahaldür muhâl buyurulmaz

   Efendi yolsuz olan ‘arz-ı hâl buyurulmaz

   1Cevap yersizdir; imkânsız bir şey buyurulmaz.

   2Efendi, usulsüz bir dilekçe sunulmaz.

   İlk beyit baştan sona resmî yazışma kalıbıyla konuşur ve “buyurulmaz” edilgen kipi reddedenin kim olduğunu gizler. “Nâ-be-mahal” ile “yolsuz” yan yana gelince ret gerekçesi içerik değil usul olur: itiraz edilen şey dileğin kendisi değil, sunuluş biçimidir. “Efendi” hitabı da sahneyi bir makam odasına taşır.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Bu kîl ü kâle neden meyl ider mühim-sâzât

   Niçün ‘arîza-i erbâb-ı hâl buyurulmaz

   1Önemli işler görenler bu söz kalabalığına neden yönelir?

   2Hâl ehlinin dilekçesi niçin sunulmaz?

   İkinci beyit iki soruyu karşı karşıya koyar ve hiciv buradan doğar: “kîl ü kâl” boş laf yığınıdır, “mühim-sâzât” ise önemli iş gördüğünü söyleyenler. Önemli işlerin sahipleri laf kalabalığına meylederken “erbâb-ı hâl”in arîzası sıra bulamaz; öncelik sıralamasının tersine döndüğü söylenmiş olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle