Cihânda minnet itmem çerh-i dûna

Feleğe minnet etmeyi reddeden şair, özgürlüğünü aşk sultanına bağlar ve son dizedeki ‘abde’l-kerîm söz oyunuyla yalnız kerem sahibine kulluk ettiğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cihânda minnet itmem çerh-i dûna

   Ki feyz-i mazhar-ı hulk-ı ‘azîmem

   1Dünyada alçak feleğe minnet etmem;

   2çünkü yüce yaratılışın lütfuna mazharım.

   İlk beyit bir reddedişle başlar: feleğe minnet yok. Gerekçe hemen ardından gelir ve dayanağını dışarıda değil kişinin kendi yaratılışında bulur. Alçak sayılan felek ile yüce sayılan huy arasındaki aşağı-yukarı karşıtlığı beytin iskeletini kurar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Belîğ âzâde-i sultân-ı ‘aşkım

   Kul olmam gayrıya ‘abde’l-kerîmem

   1Ey Belîğ, aşk sultanının özgür kişisiyim;

   2başkasına kul olmam; kerem sahibinin kuluyum.

   Mahlasın geçtiği beyitte özgürlük ile kulluk yan yana durur: aşk sultanının azat ettiği kişi, başkasına kul olmayı reddeder. Kapanıştaki abde'l-kerîm hem kerem sahibinin kulu anlamını taşır hem de bir ad gibi okunabilecek bir söz oyunudur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle