Cûş eder deryâ-yı rahmet girye-bâr oldukça ben

İki beyit, kulun hâliyle ilahî tecelli arasında bir bağ kurar: ağlamak rahmet denizini coşturur, ateş saçmak celâl ateşini parlatır. İkinci beyitte konuşan kendi varlığını dünyaya yük sayıp aşk içinde izsiz kalmayı diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cûş eder deryâ-yı rahmet girye-bâr oldukça ben

   Berk urur nâr-ı celâl âteş-nisâr oldukça ben

   1Ben gözyaşı döktükçe rahmet denizi coşar,

   2ben ateş saçtıkça celâl ateşi şimşek gibi çakar.

   Matla iki ilahî sıfatı karşı karşıya koyuyor: rahmet ile celâl. Şairin ağlaması birini, yanması ötekini harekete geçiriyor; kulun hâli tecellinin hangi yüzünün görüneceğini belirler hâle geliyor. “Oldukça ben” redifi her iki dizeyi de bir şart cümlesine çeviriyor ve özneyi sona atarak vurguyu “ben”de topluyor.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Mahv olup aşkınla cismim bî-nişân olsun Hudâ

   Minnet-i gerdûn ne lâyık dehre bâr oldukça ben

   1Allah'ım, bedenim aşkınla yok olup izsiz kalsın;

   2ben dünyaya yük oldukça feleğe minnet etmek bana yakışmaz.

   İlk dize dua, ikincisi gerekçedir: bedenin aşk içinde yok olup izsiz kalması istenir; çünkü konuşan dünyaya yük oldukça feleğe minnet etmeyi kendine yakıştırmaz. Az önce tecelliyi harekete geçiren ‘ben’, burada ortadan kalkmayı isteyen özneye dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle