DDizegâhDijital şiir arşivi
Serbest şiir · 20. yüzyıl

Deniz Kızı

Deniz emekçisi yoksul bir kadın, kokusu, sesi ve çalışmaktan iz taşıyan elleriyle anlatıcının deniz algısını değiştirir. Aşk türküleri ve kısa dokunuş, açık denizde gün doğumuna; saçlar ise rüyalarda süren dalga hareketine dönüşür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Denizden yeni mi çıkmıştı neydi;

    Saçları, dudakları

    Deniz koktu sabaha kadar;

    Yükselip alçalan göğsü deniz gibiydi.

    1Denizden yeni mi çıkmıştı neydi;

    2Saçları, dudakları

    3Deniz koktu sabaha kadar;

    4Yükselip alçalan göğsü deniz gibiydi.

    Açılış kadını denizden yeni çıkmış gibi gösterir; saç, dudak, koku ve nefes hareketi aynı deniz benzetmesinde birleşir. Sabaha kadar süren koku, karşılaşmayı kısa bir görüntü olmaktan çıkarıp bütün geceyi kaplayan bedensel bir yakınlığa dönüştürür.

  2. 2

    Yoksuldu, biliyorum

    — Ama da sözü edilmez ya —

    Kulağımın dibinde, yavaş yavaş,

    Aşk türküleri söyledi.

    1Yoksuldu, biliyorum

    2— Ama boyna da yoksulluk sözü edilmez ya —

    3Kulağımın dibinde, yavaş yavaş,

    4Aşk türküleri söyledi.

    Yoksulluk açıkça bilinir ama konuşan onu sürekli tekrarlamanın karşılaşmayı tek bir toplumsal etikete indireceğini sezer. Kadının kulağa yavaşça söylediği aşk türküleri, ekonomik yoksunluğun yanında kişisel sesini ve arzusunu duyurur.

  3. 3

    Neler görmüş, neler öğrenmişti kim bilir,

    Denizle geçen hayatında!

    , ağ atmak, ağ toplamak,

    yapmak, çıkarmak, kayık temizlemek...

    Dikenli balıkları hatırlatmak için

    Elleri ellerime değdi.

    1Neler görmüş, neler öğrenmişti kim bilir,

    2Denizle buğaz buğaza geçen hayatında!

    3Ağ yamamak, ağ atmak, ağ toplamak,

    4Olta yapmak, yem çıkarmak, kayık temizlemek...

    5Dikenli balıkları hatırlatmak için

    6Elleri ellerime değdi.

    Denizle ‘buğaz buğaza’ geçen hayat, kadının bilgisini romantik bir masaldan değil ağır emekten doğurur. Ağ, olta, yem ve kayık işleri peş peşe sıralanır; dikenli balığı hatırlatan el teması, çalışmanın izini aşka taşıyan somut ayrıntıdır.

  4. 4

    O gece gördüm, onun gözlerinde gördüm;

    Gün ne güzel doğarmış meğer açık denizde!

    Onun saçları öğretti bana dalgayı;

    Çalkalandım durdum rüyalar içinde.

    1O gece gördüm, onun gözlerinde gördüm;

    2Gün ne güzel doğarmış meğer açık denizde!

    3Onun saçları öğretti bana dalgayı;

    4Çalkalandım durdum rüyalar içinde.

    Son bölüm açık denizde gün doğumunu kadının gözlerinde gösterir; görülen manzara dışarıdan çok onun deneyiminde öğrenilir. Saçların dalgayı öğretmesiyle konuşan da deniz hareketine katılır ve rüya içinde çalkalanarak sabit gözlemci olmaktan çıkar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Orhan Veli Kanık kimliği basılı kaynaktaki görünür yüzey ve kamu otoritesi kaydına bağlandı.

Atıf kanıtını aç ↗

Wikimedia Commons görüntüsü, 1950; 4 birim/18 dize. Kayıt kaynakta “Denizden yeni mi çıkmıştı neydi;” ile başlar, “Çalkalandım durdum rüyalar içinde.” ile biter. Dizeler kaynağından korundu. Başlık/imza parateksti gövdeye katılmadı; kapalı yüzeylerde tahmin yapılmadı. Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryasınca hazırlandı.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirİçerde
Pencere, en iyisi pencere,
Orhan Veli Kanık · Serbest şiir

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

boyna

Sürekli, durmadan.

buğaz buğaza

Çok yakın ve zorlu mücadele içinde.

ağ yamamak

Balık ağının yırtıklarını onarmak.

yoksulluk

Maddi imkânların darlığı.

Olta

İğne ve misinayla balık tutma aracı.

yem

Balığı oltaya çekmek için kullanılan besin.