Der medh-i Sultân Mahmûd

Su redifi bahar yağmurundan hükümdarın cömertliğine, gözyaşından kılıç parıltısına sürekli anlam değiştirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Saçdı zemîne çün yine ebr-i bahâr âb

   Kıldı cihân yüzini yine sebzezâr âb

   Hengâm-ı güldurur yine seyr eyle gülşeni

   Her gûşe sebzezârdurur her kenâr âb

   Bu dem çemen arûsını meşşâta-i sabâ

   Hoş zeyn itdi old'ana âyînedâr âb

   Nergis çemende tan mıdur iderse âba meyl

   Kaçan ki uyhudan tura ister humâr âb

   Dîvâne gibi taş ile göğsin döğüp yürür

   Yüz üzre her cevânibe leyl ü nehâr âb

   Genc-i nihân idi sanasın künc-i hâkde

   İtdi bu demde kendüzini âşikâr âb

   Ey dil bu mevsim içre olan teşne-dillere

   Şâh-ı cihânun ebr-i kef'eyler nisâr âb

   Sultân-ı dehr Hazret-i Mahmûd Han k'anun

   Cûdı bulutlarından olur her diyâr âb

   Bir şehriyârdur o ki a'dâsı def'içün

   Gün yokdurur ki yapmaya taşdan hisâr âb

   Gûş itse dürr-i lafzunı ey pâdişâh-ı asr

   Olurdı şermden güher-i şâhvâr âb

   Ebr-i adâletün çü sakâdur ne gam eğer

   Bostân-ı dehre virmez ise rûzigâr âb

   Sular habâbdan başına tâc urup gezer

   Ahdünde nola olsa Şehâ tâcdâr âb

   Sen bir nihâl-i serv-i revân mislisin k'ider

   Yüz sürmek ile ayağuna iftihâr âb

   Yaş akduğınca gözden ider nâleler gönül

   Dolabı inledür nitekim zâr zâr âb

   Lûtfun suyıyla kanda bir olur Şehâ ki çün

   Âb-ı Hayâta benzemez olsa hezâr âb

   Görsen ne sîmberleri uryân idüp kocar

   Tapunda yüz bulalıdan âyîne-vâr âb

   Mihr-i ruhun hayâli gözüm yaşın itdi germ

   Bildüm ki günden olur imiş tâbdar âb

   Hat dâire çekerse ruhun üzre vechi var

   Rûz-ı bahârd'olmaz inen bî-gubâr âb

   Berkını görse tîğ-i cihângîrünün senün

   Olurdı âfitâb gibi şermsâr âb

   Rûz-ı masâf şu'le-i tîğun ki berk ura

   A'dâ sanur ki toldı yemîn ü yesâr âb

   Şevk-ı ruhunla sîneye sığmaz bu dil Şehâ

   Tolar bahârda nitekim cûybâr âb

   Oldı Necâtî hâk işiğünde nice bir

   Ebr-i kefünden içmeye ey şehriyâr âb

   Bir bülbülem ki gülşen-i medhün suvarmağa

   İtdi revân kelâmumı Perverdigâr âb

   Nice ki ola bâd bu hâk ile hem-nefes

   Nice ki nâr ile bile eyler karâr âb

   Hüsnün bahârı tâze vü ter bî-hazân olup

   Aks-i ruhunla her dem ola lâlezâr âb

   1Bahar bulutu yine yeryüzüne su saçtı

   2Su, dünya yüzünü yine yemyeşil kıldı

   3Gül zamanıdır; yine gül bahçesini seyret

   4Her köşe yeşilliktir, her yan sudur

   5Bu anda saba yeli, çimen gelinini süsleyen kadın gibi

   6Onu güzelce süsledi; su da ona ayna tuttu

   7Nergis çimende suya eğilse şaşılır mı

   8Çünkü uykudan kalkan sarhoş su ister

   9Su deli gibi taşlarla göğsünü döverek yürür

   10Gece gündüz yüzüstü her yana akar

   11Sanki toprağın köşesinde gizli bir hazineydi

   12Bu zamanda kendini açığa çıkardı

   13Ey gönül, bu mevsimde susamış gönüllere

   14Dünya şahının bulut gibi eli su saçar

   15O, zamanın sultanı Hazret-i Mahmud Han’dır

   16Onun cömertlik bulutlarından her ülkeye su ulaşır

   17O öyle bir hükümdardır ki düşmanlarını savmak için

   18Taştan suyla hisar yapmadığı gün yoktur

   19Ey çağın padişahı, su senin inci sözünü işitse

   20Şah incisi utancından su olurdu

   21Adalet bulutun su dağıtıyorsa ne gam

   22Zaman dünya bahçesine su vermese bile

   23Sular kabarcıktan başlarına taç takıp gezer

   24Ey şah, senin devrinde su taç sahibi olsa şaşılır mı

   25Sen salınan servi fidanı gibisin; su

   26Ayağına yüz sürmekle övünür

   27Gözden yaş aktıkça gönül inler

   28Su, dolabı inlettiği gibi feryat eder

   29Ey şah, lütfunun suyuyla hangi su bir olabilir

   30Bin su olsa da Âb-ı Hayat’a benzemez

   31Bak, nice gümüş tenliyi çıplak bırakıp kucaklar

   32Huzurunda yüz bulduğundan beri su ayna gibidir

   33Yüzünün güneşi hayali gözyaşımı ısıttı

   34Suyun güneşten parladığını böyle anladım

   35Ayva tüyleri yüzünün çevresine daire çekse yeridir

   36Bahar günü su pek tozsuz olmaz

   37Senin cihan fetheden kılıcının şimşeğini görse

   38Su güneş gibi utanırdı

   39Savaş günü kılıcının alevi şimşek çakınca

   40Düşmanlar sağın solun suyla dolduğunu sanır

   41Ey şah, yüzünün coşkusuyla bu gönül göğse sığmaz

   42Baharda akarsu nasıl dolarsa öyle dolar

   43Necâtî nice zamandır eşiğinin toprağı oldu

   44Ey hükümdar, elinin bulutundan daha ne kadar su içmesin

   45Övgü bahçeni sulamak isteyen bir bülbülüm

   46Tanrı sözümü su gibi akıttı

   47Rüzgâr bu toprakla nefes aldığı sürece

   48Su ateşle bir arada durduğu sürece

   49Güzelliğinin baharı taze, canlı ve hazansız olsun

   50Yüzünün yansımasıyla lale bahçesi her an suya kavuşsun

   Su redifi bahar yağmurundan hükümdarın cömertliğine, gözyaşından kılıç parıltısına sürekli anlam değiştirir. Necâtî doğayı överken methiyeyi de aynı akışa bağlar; su kimi yerde ayna ve hayat kaynağı, kimi yerde savaşın göz kamaştıran yüzüdür.

   Bütün bend yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle