Dest-i Yâr

Sevgilinin eli alında ışıklı bir çiçek açtırır, kalbin üstünde ruhun mezarına konan güvercine dönüşür. Son üçlüklerde küçük el tutulup öpülür ve ayın inci dudağına kadar büyüyen bir temas imgesi kurulur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Cebhe-i pür zılalim üstünde

   Titreyince senin elin ey yâr,

   Âsümân-ı hayâlim üstünde

   Açılır bir şükûfe-i nevvâr!

   1Gölgeyle dolu alnımın üstünde

   2senin elin titreyince ey yâr,

   3hayalimin göğünde

   4ışıklı bir çiçek açılır.

   Dokunma bir dış olay, sonucu bir iç olay: alna değen el, hayalin göğünde çiçek açtırıyor. “Cebhe-i pür zılâl” — gölge dolu alın — kederi bir yüzey olarak tarif ediyor; el o yüzeye ışık düşürüyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Kalbimin üstüne tebessümle

   Elini va'z edince sen câna,

   Makber-i rûhuma terahhümle

   Bir kebûter gelir konar gûyâ!

   1Kalbimin üstüne gülümseyerek

   2elini koyduğunda ey can,

   3ruhumun mezarına acıyarak

   4bir güvercin gelip konar sanki.

   İkinci dörtlük aynı yapıyı tekrarlıyor ama yer değişiyor: alın yerine kalp. Ruhun bir mezara benzetilmesi, tesellinin ne kadar geç geldiğini söylüyor. Güvercinin “terahhümle” — acıyarak — konması, dokunuşu bir merhamet edimi yapıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Neler eyler bana, neler ihsâs

   O küçük dest-i hârikulâde

   Ki tutar da zaman zaman öperim!

   1Neler yapar bana, neler duyurur

   2o küçük olağanüstü el —

   3ki tutup zaman zaman öperim.

   Şiirin en somut dizesi burada: tutup öpmek. İki dörtlük boyunca el bir güç olarak anlatılmıştı; üçlükte bir nesneye, tutulabilen bir şeye dönüşüyor. “Küçük” sıfatı bütün o gücü ölçekle çelişkiye sokuyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Destine leblerim edince temâs

   Sanırım, tâ semâya gitmiş de

   Leb-i dürrî-i mâhı bûs ederim!

   1Dudaklarım eline değince

   2sanırım tâ semaya gitmiş de

   3ayın inci dudağını öpüyorum.

   Dudakların ele değmesi, konuşanda göğe çıkıp ayın inci dudağını öpme duygusu uyandırır. Şiir en küçük fiziksel teması büyük bir gök görüntüsüne bağlayarak kapanır; bu hareket şairin bütün tekniğine genellenmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle