DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Kânî/İder Hecri Muhavvel Mâtem ü Sûrı İden Allâh
Kıt‘a · 18. yüzyıl

İder Hecri Muhavvel Mâtem ü Sûrı İden Allâh

Ayrılık ile kavuşmayı, yas ile düğün sevincini ve kara yara izi ile kızıl gülü karşı karşıya getirerek iki kişiyi zamanın derdine düşüren ilahî kudrete seslenen şiir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    İder hecri mâtem ü sûrı iden Allâh

    Çü lâle her siyeh-dâğı gül-i sûrı iden Allâh

    1Yası ve düğün sevincini yaratan Allah ayrılığı da dönüştürür.

    2Lale gibi, her kara yara izini kızıl gül eden Allah'tır.

    Yas ile “sûr”, yani düğün sevinci, aynı dönüştürücü ilahî özneye bağlanır; ayrılık da bu değişim zincirine girer. Kara yara izinin lale gibi kızıl güle çevrilmesi, karanlık ile parlak renk arasındaki dönüşümü görünür kılar. ‘Gül-i sûrî’ kızıl gül demektir; ilk dizedeki düğün anlamındaki ‘sûr’ ile aynı sesi paylaştığı için yas-düğün dönüşümü ikinci dizede renk oyununa taşınır.

  2. 2

    İder vuslatla da bir gün olur mahzûnları mesrûr

    Dü şahsı mübtelâ-yı ‘illet-i devri iden Allâh

    1Bir gün kavuşmayla hüzünlüleri de sevindirir.

    2İki kişiyi zamanın derdine düşüren Allah'tır.

    İkinci beyit, kavuşmanın bir gün hüzünlüleri sevindireceğini söyler; zamanın derdine düşen iki kişinin de bu hâlden çıkabileceğini umar. Sevincin ve sıkıntının dönüşümü yine aynı ilahî özneye bağlanır.

Kavram sözlüğü (7) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

DEU-AVESIS.e7912dc2-9d1e-4325-af4a-c55ffa865ab5:k86-pdf356-printed349. Elbir neşrinde Dîger 86, basılı s. 349/PDF 356; tam 4 dize, basılı ölçü kalıbı ve sonraki Dîger sınırı görselden doğrulanmıştır. AVESİS profilindeki CC BY bağlantısı dosya ekine komşudur; PDF içinde gömülü lisans yoktur.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBırak Bu Devr-i Ebvâbı Kapu Allah Kapusudur
Bırak bu devr-i ebvâbı kapu Allah kapusudur
Kânî · Kıt‘a

Kavram sözlüğü

7 kavram bulundu.

hecr

Ayrılık

muhavvel

Dönüştürülmüş, başka hâle çevrilmiş

mâtem ü sûr

Yas ve düğün şenliği

gül-i sûrî

Kızıl gül; ilk dizedeki düğün anlamındaki ‘sûr’ ile ses oyunu kurar

siyeh-dâğ

Kara yara izi, dağlanmış koyu iz

vuslat

Kavuşma

dü şahıs

İki kişi