Enelhak deyüben dikildim dâra

Darağacına çıkmayı sorgu, terazi ve kıldan köprüyle süren bir hesap yolculuğuna dönüştüren; ‘Enelhak’ sözünü suçlamadan cennet kapısına çeviren beş dörtlüklük nefes.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Enelhak deyüben dikildim dâra

   Edeb erkân bize doğru yol oldu

   Geldi zebâniler sual sormağa

   Hak Muhammed Ali yardımcı oldu

   1‘Ben Hakk’ım’ deyip darağacına dikildim.

   2Yolun edebi ve kuralı bize doğru yol oldu.

   3Azap melekleri gelip beni sorguya çekti.

   4Hak, Muhammed ve Ali yardımcım oldu.

   ‘Enelhak’ Hallâc’ın idam sözüdür; Pir Sultan onu darağacının altında tekrarlıyor. Ceza anı böylece yolun başlangıcına dönüşüyor: sorgu gelirken yardım da geliyor, ama önce asılmak gerekiyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Enelhak’tır mü’minlerin kapusu

   Dâra durdu meleklerin hepisi

   İçinden açıldı Cennet kapusu

   Hak’kın emri ile bize gel oldu

   1‘Enelhak’ müminlerin kapısıdır.

   2Bütün melekler o darın önünde saf tuttu.

   3O kapının içinden cennetin kapısı açıldı.

   4Hakk’ın buyruğuyla bize ‘gel’ denildi.

   Darağacı bir kapıya dönüşüyor; meleklerin seyirci değil saf tutan bir kalabalık olması infazı törene çeviriyor. Çağrı ‘gel’ sözüyle geliyor: içeri girmenin bedeli dışarıdaki hayattan çıkmak.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir kapu açıldı içeri girdim

   Hak terâzi mizan ben anda gördüm

   Bir ayak üzere bir saat durdum

   Sızdı iliklerim kemik dâl oldu

   1Bir kapı açıldı, içeri girdim.

   2Hakk’ın adalet terazisini orada gördüm.

   3Tek ayak üzerinde bir saat durdum.

   4İliklerim sızdı, kemiğim dal gibi kaldı.

   Hesap sahnesinde ölçü aleti ile beden yan yana duruyor: terazi tartarken şair tek ayak üstünde eriyor. ‘Bir saat’ sözü mahşeri soyut bir zamandan çıkarıp sayılabilir bir süreye indiriyor, dayanılmaz kılan da bu.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bir dolu sundular bize iç deyu

   Arkamızdan heybet oldu göç deyu

   Kıldan köprü yaradıldı geç deyu

   Üstüne uğradım tozlu yol oldu

   1Bize bir dolu kadeh sunup ‘iç’ dediler.

   2Arkamızdan bir heybet gelip ‘göç’ dedi.

   3Kıldan bir köprü yaratıp ‘geç’ dediler.

   4Üzerine vardığımda tozlu bir yol oldu.

   Üç buyruk arka arkaya geliyor: iç, göç, geç. Kıldan köprünün ayak basılınca tozlu bir yola dönüşmesi, korkulan sınavın geçenler için sıradan bir güzergâh olduğunu söylüyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Pîr Sultan Abdal’ım şahların şâhı

   Elinde var idi Ali’nin âhı

   Görsem men pîrimi dönmem bir dahi

   Mahabbetler durağımız göl oldu

   1Ben Pir Sultan Abdal’ım; şahların şahı odur.

   2Elinde Ali’nin âhı vardı.

   3Pirimi bir görsem, bir daha yolumdan dönmem.

   4Muhabbetlerimizin durağı bir göl oldu.

   Şiir ateşle başlayıp suyla bitiyor: âhın yerini bir göl alıyor. Yine de ‘görsem’ sözü dileği tamamlanmamış bırakıyor; pirle buluşma bir vaat değil, dönmemeyi mümkün kılacak tek şart.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle