Yürü bre yalan dünya

Hasan ile Hüseyin’i, Düldül’ü ve Muhammed’in kefen bezini alıp giden dünyaya ‘yalan’ diye seslenen; her dörtlüğü aynı soruyla bağlayan beş dörtlüklük nefes.

1. 1

   Yürü bre yalan dünya

   Yalan dünya değil misin

   Hasan ile Hüseyin’i

   Alan dünya değil misin

   Günümüz Türkçesi +

   1Yürü git be yalancı dünya!

   2Sen yalan dünya değil misin?

   3Hasan ile Hüseyin’i

   4elimizden alan dünya değil misin?

   Dörtlük yorumu +

   Şiir dünyayı bir muhatap yapıp kovuyor; ‘bre’ sözü seslenişi kavgaya yaklaştırıyor. Suçlama da soyut kalmıyor: Kerbelâ’nın iki adıyla dünyanın hesabı somutlaşıyor.

2. 2

   Ali bindi Düldül ata

   Can dayanmaz bu firkata

   Boz kurt ile kıyamete

   Kalan dünya değil misin

   Günümüz Türkçesi +

   1Ali, Düldül adlı atına bindi.

   2Can bu ayrılığa dayanamaz.

   3Boz kurtla birlikte kıyamete kadar

   4kalacak olan dünya değil misin?

   Dörtlük yorumu +

   Ali atına biniyor, ayrılık başlıyor; şair dünyayı bu gidişin sahnesi saymakla yetinmiyor, ondan geride kalmakla suçluyor. Boz kurt sözü de dünyaya insanı değil yırtıcıyı yoldaş bırakıyor.

3. 3

   Tanrı’nın Aslan’ın alan

   Düldül’ü dağlara salan

   Yedi kere ıssız kalan

   Kalan dünya değil misin

   Günümüz Türkçesi +

   1Tanrı’nın Aslanı’nı elimizden alan,

   2Düldül’ü sahipsiz dağlara salan,

   3yedi kez bomboş kalan

   4dünya sen değil misin?

   Dörtlük yorumu +

   Ali’nin gidişinden sonra atı dağlara kalıyor; binicisi olmayan Düldül, yitimin en sessiz kanıtı. ‘Yedi kere ıssız kalmak’ ise dünyaya süreklilik değil, tekrar tekrar boşalma kaderi yazıyor.

4. 4

   Bak şu kışa bak şu güze

   Ciğer kebab döndü köze

   Muhammed’i bir top beze

   Saran dünya değil misin

   Günümüz Türkçesi +

   1Şu kışa bak, şu güze bak.

   2Ciğer kebap olup köze döndü.

   3Muhammed’i bir top beze

   4saran dünya değil misin?

   Dörtlük yorumu +

   Mevsim dönüşü ile yanan ciğer aynı bakışın içine giriyor; dışarıdaki soğuk, içerideki kor. Peygamberi ‘bir top beze’ indiren dize ise ölümü ölçülebilir bir hesaba çeviriyor: kefen kadar.

5. 5

   Pir Sultan’ım ne yatarsın

   Kurmuş çarhını dönersin

   Ne konarsın ne göçersin

   Kalan dünya değil misin

   Günümüz Türkçesi +

   1Pir Sultan’ım, ne yatıp duruyorsun?

   2Çarkını kurmuş, dönüp gidiyorsun.

   3Ne bir yere konuyorsun ne göç ediyorsun.

   4Geriye kalan dünya değil misin?

   Dörtlük yorumu +

   Şair önce kendine çıkışıyor, sonra sözü yeniden dünyaya çeviriyor; iki muhatap tek dörtlükte iç içe giriyor. Ne konmak ne göçmek: dünyanın suçu durmadan dönmesi değil, hiçbir yere varmaması.