Yürü bre yalan dünya

Hasan ile Hüseyin’i, Düldül’ü ve Muhammed’in kefen bezini alıp giden dünyaya ‘yalan’ diye seslenen; her dörtlüğü aynı soruyla bağlayan beş dörtlüklük nefes.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Yürü bre yalan dünya

   Yalan dünya değil misin

   Hasan ile Hüseyin’i

   Alan dünya değil misin

   1Yürü git be yalancı dünya!

   2Sen yalan dünya değil misin?

   3Hasan ile Hüseyin’i

   4elimizden alan dünya değil misin?

   Şiir dünyayı bir muhatap yapıp kovuyor; ‘bre’ sözü seslenişi kavgaya yaklaştırıyor. Suçlama da soyut kalmıyor: Kerbelâ’nın iki adıyla dünyanın hesabı somutlaşıyor.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ali bindi Düldül ata

   Can dayanmaz bu firkata

   Boz kurt ile kıyamete

   Kalan dünya değil misin

   1Ali, Düldül adlı atına bindi.

   2Can bu ayrılığa dayanamaz.

   3Boz kurtla birlikte kıyamete kadar

   4kalacak olan dünya değil misin?

   Ali atına biniyor, ayrılık başlıyor; şair dünyayı bu gidişin sahnesi saymakla yetinmiyor, ondan geride kalmakla suçluyor. Boz kurt sözü de dünyaya insanı değil yırtıcıyı yoldaş bırakıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Tanrı’nın Aslan’ın alan

   Düldül’ü dağlara salan

   Yedi kere ıssız kalan

   Kalan dünya değil misin

   1Tanrı’nın Aslanı’nı elimizden alan,

   2Düldül’ü sahipsiz dağlara salan,

   3yedi kez bomboş kalan

   4dünya sen değil misin?

   Ali’nin gidişinden sonra atı dağlara kalıyor; binicisi olmayan Düldül, yitimin en sessiz kanıtı. ‘Yedi kere ıssız kalmak’ ise dünyaya süreklilik değil, tekrar tekrar boşalma kaderi yazıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bak şu kışa bak şu güze

   Ciğer kebab döndü köze

   Muhammed’i bir top beze

   Saran dünya değil misin

   1Şu kışa bak, şu güze bak.

   2Ciğer kebap olup köze döndü.

   3Muhammed’i bir top beze

   4saran dünya değil misin?

   Mevsim dönüşü ile yanan ciğer aynı bakışın içine giriyor; dışarıdaki soğuk, içerideki kor. Peygamberi ‘bir top beze’ indiren dize ise ölümü ölçülebilir bir hesaba çeviriyor: kefen kadar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Pir Sultan’ım ne yatarsın

   Kurmuş çarhını dönersin

   Ne konarsın ne göçersin

   Kalan dünya değil misin

   1Pir Sultan’ım, ne yatıp duruyorsun?

   2Çarkını kurmuş, dönüp gidiyorsun.

   3Ne bir yere konuyorsun ne göç ediyorsun.

   4Geriye kalan dünya değil misin?

   Şair önce kendine çıkışıyor, sonra sözü yeniden dünyaya çeviriyor; iki muhatap tek dörtlükte iç içe giriyor. Ne konmak ne göçmek: dünyanın suçu durmadan dönmesi değil, hiçbir yere varmaması.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle