Enver Paşa Şiiri
Enver Paşa'nın ölümünü geniş bir savaş coğrafyasına ve başka kayıplara bağlayan yoğun bir ağıt kurar; ümit, kan ve karanlık imgeleriyle dönemin siyasal yasını dile getirir.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Feryadım boğsun dünyanın bütün varlığını;
Ümidim son ipini de koparıp atsın!
Gazaptan titreyen genç yiğidin
Dolmuş mermiler sinesine taş gibi,
Dağlarda özgürlük diye gezen bir geyiğin
Matemler inmiş kara gözlerine,
Deryalar, dalgalar titreten bir yiğit,
Yediği darbelerin kahrından yıkılıp kalmış,
Kurtuluş yıldızı sanki hiçliğe karışmış
Senin son canını da düşmanlar almış.
Marmara boyları, Edirne yolu...
1Feryadım boğsun dünyanın bütün varlığını;
2Ümidimin son ipini de koparıp atsın!
3Gazaptan titreyen genç yiğidin
4Göğsü mermilerle taş gibi dolmuş,
5Dağlarda özgürlük diye gezen bir geyiğin
6Kara gözlerine matem çökmüş,
7Denizleri, dalgaları titreten bir yiğit
8Yediği darbelerin kahrından yıkılıp kalmış,
9Kurtuluş yıldızı sanki hiçliğe karışmış
10Senin son canını da düşmanlar almış.
11Marmara boyları, Edirne yolu...
- 2
Çatalca ovası, Boğaz geçidi,
Karpat dağları, Trablus çölleri
Güzel Selanik’in şirin bahçeleri.
Şehitlerin yüzüne damlayan nurlar,
Bizi kan ağlattı bu kara haber.
1Çatalca ovası, Boğaz geçidi,
2Karpat dağları, Trablus çölleri
3Güzel Selanik’in şirin bahçeleri.
4Şehitlerin yüzüne damlayan nurlar,
5Bu kara haber bizi kan ağlattı.
Çatalca, Boğaz, Karpat, Trablus ve Selanik art arda bir hatıra haritası kurar. Şehit yüzlerine düşen nurdan kara habere geçiş, farklı savaş coğrafyalarını tek bir toplu yas içinde birleştirir.
- 3
Berlin sokakları yiğidin birini
Dopdolu koynuna alıp sardı,
Tiflis’in havaları da bir kurtarıcı yiğidi
Kara kanlara boyayıp toprağa saldı.
Tarihin rengini kanlarla karartıp dolduran
En son ümidinizi de kana boyadı o
Ah nasıl uğursuz zamanlar gelmiş,
Feryadım dünyanın varlığını boğup öldürsün,
Kapkara bahtına şeytanlar gülsün!
1Berlin sokakları yiğidin birini
2Dopdolu koynuna alıp sardı,
3Tiflis’in havaları da bir kurtarıcı yiğidi
4Kara kanlara boyayıp toprağa bıraktı.
5Tarihin rengini kanlarla karartıp dolduran
6O Belçivan, son ümidinizi de kana boyadı.
7Ah nasıl uğursuz zamanlar gelmiş,
8Feryadım dünyanın varlığını boğup öldürsün,
9Kapkara bahtına şeytanlar gülsün!
Berlin'de sarılan bir yiğit ile Tiflis'te toprağa bırakılan kurtarıcı paralel kayıplardır. Belçivan'ın son ümidi kana boyaması ve şeytanların gülmesi, tarihsel yenilgi duygusunu en sert noktaya taşır; çağdaş şiddet çağrısı değildir.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 152268 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi; 25 fiziksel dize, ilk dize “Feryadım boğsun dünyanın bütün varlığını;”, son dize “Kapkara bahtına şeytanlar gülsün!”. Revizyon SHA1 8bd63fb6ec859d297a7654ba626528cd9c633969. Adı belirtilmemiş Vikikaynak katkıcı çevirisi; sabit Türkçe kaynak katmanı CC BY-SA 4.0'dır ve şairin özgün Türkçe metni gibi gösterilmez.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Ey, dağları göklere selam veren büyük ülke,Süleyman Çolpan · Şiir→
Feryat ve kopan ümit ipi, Enver Paşa'nın ölümü karşısındaki çöküşü açar. Geyik, kurşun, kara göz ve kurtuluş yıldızı imgeleri yiğidi özgürlük simgesi olarak yüceltir; düşman ve şiddet dili tarihsel milliyetçi yas söylemidir.