Erzurum dağından esen ruzigâr

Sabah rüzgârına “yolumu bağlama” diyen bir yolcunun koşması; kendini satılmayan bir kumaşa benzetiyor, üç güne söz verip beşinci günü hâlâ yârsız sayıyor.

1. 1

   Erzurum dağından esen ruzigâr

   Bağlama yolumu atım eşkindir

   Söylemen o yâre dokunur bana

   Yürek pare pare gönül coşkundur

   Günümüz Türkçesi +

   1Erzurum dağından esen rüzgâr,

   2yolumu kesme; atım eşkin gidiyor.

   3O yâre söylemeyin, bana dokunur.

   4Yüreğim parça parça, gönlüm coşkun.

   Dörtlük yorumu +

   Rüzgâra “yolumu bağlama” demek, gecikmeye tahammülü kalmadığını söylemenin en kısa yolu. Hemen ardından haber almayı da yasaklıyor; acele eden adam duymaya değil yürümeye güveniyor.

2. 2

   Getirin atımı binem aşkara

   Âlem bilir sevdiğim aşikâre

   Dellallar çağırtsam günde beş kere

   Satılmaz kumaşım gözden düşkündür

   Günümüz Türkçesi +

   1Atımı getirin, gizlemeden binerim.

   2Kimi sevdiğimi bütün âlem biliyor.

   3Tellallara günde beş kez çağırtsam bile

   4kumaşım satılmaz; gözden düşmüş.

   Dörtlük yorumu +

   Sevdasını pazara çıkarıyor; tellal günde beş kez çağırsa da alıcı yok. Kendini satılmayan bir kumaşa benzeten âşık, reddedilmeyi duygu değil piyasa hükmü olarak yazıyor.

3. 3

   Ördeksiz göllerin avın avlama

   Vefasız dilbere meyil bağlama

   Ben yolcuyum beni yoldan eğleme

   Ver bana bir öğüt aklım şaşkındır

   Günümüz Türkçesi +

   1Ördeği olmayan gölde av arama.

   2Vefasız güzele gönül bağlama.

   3Ben yolcuyum, beni yoldan alıkoyma.

   4Bana bir öğüt ver; aklım şaşkın.

   Dörtlük yorumu +

   Üç öğüdü kendine veriyor, sonra dönüp “bana bir öğüt ver” diyor. Boş gölde av arayan adam, yolda kalmamak için kendi sözüne bile güvenmiyor.

4. 4

   Atıma binip gideyim mazamaz

   Her yiğit sevdiği inen gezemez

   Sıfat kocar amma gönül kocamaz

   Şimdi gönlüm bir yosmaya düşkündür

   Günümüz Türkçesi +

   1Atıma binip durmadan gideyim.

   2Her yiğit sevdiğiyle birlikte gezemez.

   3Yüz yaşlanır ama gönül yaşlanmaz.

   4Şimdi gönlüm bir yosmaya tutkun.

   Dörtlük yorumu +

   “Sıfat kocar amma gönül kocamaz” dizesi şiirin ortasında bir hüküm gibi duruyor. Yüzünün yaşlanmasını kabul eden adam, gönlünün aynı yaşta kalmasını kazanç değil dert olarak sayıyor.

5. 5

   Karacoğlan der ki ben de yanarım

   Yâr yitirdim yana yana ararım

   Üç güne koydumdu kavlü kararım

   Bu gün yardan ayrılalı beş gündür

   Günümüz Türkçesi +

   1Karacoğlan der ki: ben de yanıyorum.

   2Yâr yitirdim, yanıp yanıp arıyorum.

   3Sözümü üç güne bağlamıştım.

   4Bugün yârdan ayrılalı beş gün oldu.

   Dörtlük yorumu +

   Sözleşme üç gündü, geçen süre beş. İki günlük fazla, şiiri büyük acı sözlerinden çıkarıp takvime bağlıyor; sayının küçüklüğü bekleyişin ağırlığını daha iyi gösteriyor.