Ey Bâd-i Sabâ Hâlimi Cânânıma Söyle

Âşık Ömer sabah rüzgârını sevgiliye haberci gönderir. Ayrılık acısının canına yettiğini, ciğerinin lale gibi kan olduğunu ve Yakup misali hasret çektiğini söyler; perişan hâlini dağınık saçlı sevgiliye ulaştırmasını ister.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ey bâd-i sabâ hâlimi cânânıma söyle

   Hicrân elemi yetti benim cânıma söyle

   1Ey sabah rüzgârı, hâlimi sevgilime anlat;

   2ayrılık acısı canıma yetti, bunu ona söyle.

   Sabah rüzgârı âşık ile uzaktaki sevgili arasında haberci yapılır. “Yetti” sözü acının dayanma sınırını aştığını bildirir; şair kendi sesinin ulaşamadığı yere doğanın esintisini gönderir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Firkatte kalup ermedi el dâmına söyle

   Can kıldı sefer derd ile dermânıma söyle

   1Ayrılıkta kaldığımı, elimin eteğine erişmediğini söyle;

   2canım dertle yola çıktı, bunu dermanıma söyle.

   Eteğe erişememek sevgilinin yakınlığına ve himayesine ulaşamamaktır. Canın seferi ölüm eşiğini çağrıştırır; sevgili “derman” diye adlandırılarak hastalığın tek çaresi olarak gösterilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Hasretlik ile lâle gibi oldu ciğer hûn

   Kan ağladığım nerkis-i mestânıma söyle

   1Hasretten ciğerim lale gibi kan oldu;

   2kan ağladığımı o sarhoş bakışlı nergisime söyle.

   Lalenin kırmızılığı ciğer kanına, nergisin biçimi sevgilinin mest gözüne dönüşür. Bahçe imgeleri güzel bir manzara değil, bedenin kanaması ile bakışın uzaklığını taşıyan haber dili olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ya’kub-ı dilin çektiğini hûn-i belâdan

   Bir vâsıta ol Yûsuf-i irfânıma söyle

   1Gönül Yakub’unun bela kanından çektiklerini,

   2bir aracı olup irfan Yusuf’uma söyle.

   Yakup’un Yusuf hasreti şairin gönlüne uyarlanır. Sevgili irfan sahibi Yusuf, rüzgâr ise aracı olur; kutsal kıssa kişisel ayrılığın sabır ve haber bekleme boyutunu derinleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Âşık Ömer’im kime idem hâlimi izhâr

   Âşüfteliğim zülf-i perîşânıma söyle

   1Ben Âşık Ömer’im, hâlimi kime açıklayayım?

   2perişanlığımı o dağınık saçlı sevgilime söyle.

   Mahlas beyti başka muhatap kalmadığını açıklar. Âşığın iç dağınıklığı sevgilinin perişan zülfüyle eşleşir; rüzgâr son kez hem haberi hem saçların hareketini taşıyan ortak unsur olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle