Ey dişleri dür lepleri mercan ağa yollum

Dişleri inci, dudakları mercan sevgiliye başını kurban eden âşık, rakiple eğlenen muhatap yüzünden perişandır. İrfan meclisine çağırır ve hâlini birkaç fincandan sonra anlatabileceğini söyler; kapanıştaki bozuk ‘bir kendi bibir bir ulu Sübhan’ yüzeyinin olası teklik ve bilme anlamını kesin hükme dönüştürmez.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ey dişleri dür lepleri mercan ağa yollum

   Kıldım serimi yoluna kurban ağa yollum

   1Ey dişleri inci, dudakları mercan ağa yollum,

   2başımı yoluna kurban ettim, ağa yollum.

   Diş ve dudak inci ile mercan üzerinden parlaklık ve renk kazanır; “ağa yollum” hitabı açıklanmayan nakarat yüzeyi olarak tutulur. İkinci dizede baş sevgilinin yoluna kurban edilir. Övgü, bedensel güzellikten tam teslimiyete ilerler.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ağyâr ile hem sen olasın işrete meşgul

   Zülfün gibi ben hâl-i perîşan ağa yollum

   1Sen yabancılarla birlikte eğlenceye dalmışken

   2ben saçın gibi perişan hâlde kaldım, ağa yollum.

   Sevgili rakiplerle işret içindeyken konuşan onun saçı gibi dağılmış ve perişandır. Zülf benzetmesi yalnız görünüşü değil, düzeni bozulan ruh hâlini de taşır. Eğlenen muhatap ile yalnız kalan âşık aynı anda karşı karşıya getirilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Olma hazer et gül gibi her hâl ile hemdem

   Gel eyleyelim meclis-i irfan ağa yollum

   1Sakın; gül gibi her hâl ile hemdem olma.

   2Gel, birlikte bir irfan meclisi kuralım, ağa yollum.

   İlk dize sevgiliyi sakındırır ve gül benzetmesiyle ‘her hâl ile hemdem’ olmamasını ister; kaynakta belirli ‘herkese’ nesnesi bulunmadığından yorum kıskançlığı herkese arkadaş olma yasağına daraltmaz. İkinci dize âşığı ve sevgiliyi ortak bir irfan meclisine çağırarak sakınma buyruğuna bilgi ve sohbet alanı ekler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bîçâre halim arzedemem sen şeh-i hüsne

   Tâ içmeyicek bir iki fincan ağa yollum

   1Ben biçarenin hâlini, sen güzellik şahına anlatamam,

   2bir iki fincan içmeden, ağa yollum.

   Biçare âşık, güzellik şahı saydığı sevgiliye hâlini doğrudan anlatamadığını söyler. Bir iki fincan içme şartı, konuşmanın ancak mecliste açılabileceğini gösterir. İçkinin kesin etkisi uydurulmaz; söz söyleme eşiği olarak kalır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Âşık Ömer’in çektiğini aşkın elinden

   Bir kendi bibir bir ulu Sübhan ağa yollum

   1Âşık Ömer’in aşkın elinden neler çektiğini

   2‘Bir kendi bibir bir ulu Sübhan’ basılı yüzeyi bozuktur; olası teklik anlamı kesinleştirilmedi.

   Mahlaslı ilk dize Âşık Ömer’in aşk elinden çektiklerini açıkça belirtir. İkinci dizedeki ‘Bir kendi bibir bir ulu Sübhan’ dizgesi ise basılı olarak bozuktur; teklik ve yalnız Allah’ın bilmesi yönünde bir okuma olasıdır ama kesin değildir. Modern satır ve yorum, bozuk yüzeyi sessizce düzgün bir inanç cümlesine dönüştürmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle