Ey nūr-ı ẕātı lemʿa-i cān-ı muvaḥḥidīn
Selîmî mahlasıyla kayıtlı eksik gazel, peygamberi inananların canını aydınlatan nur ve günahkârların şefaatçisi olarak anar; amacı yalnız onun rızası diye belirler. Köksal'ın A kümesi bu parçayı Yavuz Sultan Selim'e kesin bağlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Ey nūr-ı ẕātı -i cān-ı
Ey -i seniyyesi cānān-ı müʾminīn
1Ey zatının nuru, Allah'ın birliğine inananların canının parıltısı;
2Ey yüce peygamberliği inananların sevgilisi olan.
- 2
Maḳṣad senüñ -yı şerīfüñdür ey
Dīger ṭarīḳa ḳılmadum -ı Müslimīn
1Ey şefaatçi, amaç senin yüce rızandır;
2Başka bir yol için Müslümanları yormadım.
İkinci beyit sözün amacını açıkça rıza olarak belirler. Başka yollar uğruna Müslümanları yormadığını söylemek, konuşanın niyet savunusudur; şefaat hitabı bu savunmayı doğrudan peygamberin hükmüne sunar.
- 3
Eyle Selīm bendeñe şefḳat şefāʿat it
Ey şāfiʿ-i gürūh-ı u
1Kulun Selim'e şefkat göster, şefaat et;
2Ey günahkârlar ve suçlular topluluğunun şefaatçisi.
Son beyit genel övgüden kişisel talebe geçer ve Selim adını kul sözüyle birlikte kullanır. Günahkârlar topluluğunun şefaatçisi unvanı isteği yalnız konuşana özgü bırakmaz; kişisel merhamet dileği ortak bağış umuduna katılır.
Metnin kaynağı
Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.
Atıf kanıtını aç ↗cevahir1914-koksal2019-A9. Ali Emîrî, Cevâhirü'l-mülûk (İstanbul, 1330/1914), basılı s. 189/PDF 193: mevcut 6 dizelik özgün gövde görseldeki kapanış Selîmî dizelerine bağlandı. Üç Selîmî beyti üç genişletilmiş bendin kapanış çiftleridir; önceleyen dizeler Ali Emîrî ekidir. Basılı 189'da cetvel ve yeni ayrı bir nazım birimi izler. Köksal A9 kaydı yalnız aidiyet, kimlik ve mevcut transkripsiyon için kontrol tanığıdır; kamu malı kaynak hakkı ondan devralınmaz.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
İlk beyit nur imgesini iki düzlemde kurar: peygamberin zatındaki ışık, tevhid ehlinin canında parıltı olur. Bi'set, yani peygamber olarak gönderiliş, ikinci dizede müminlerin sevgilisine dönüşür ve tarihsel olay iç yakınlığa bağlanır.