DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Selîmî/Ey nūr-ı ẕātı lemʿa-i cān-ı muvaḥḥidīn
Eksik Gazel · 15.–16. yüzyıl

Ey nūr-ı ẕātı lemʿa-i cān-ı muvaḥḥidīn

Selîmî mahlasıyla kayıtlı eksik gazel, peygamberi inananların canını aydınlatan nur ve günahkârların şefaatçisi olarak anar; amacı yalnız onun rızası diye belirler. Köksal'ın A kümesi bu parçayı Yavuz Sultan Selim'e kesin bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Ey nūr-ı ẕātı -i cān-ı

    Ey -i seniyyesi cānān-ı müʾminīn

    1Ey zatının nuru, Allah'ın birliğine inananların canının parıltısı;

    2Ey yüce peygamberliği inananların sevgilisi olan.

    İlk beyit nur imgesini iki düzlemde kurar: peygamberin zatındaki ışık, tevhid ehlinin canında parıltı olur. Bi'set, yani peygamber olarak gönderiliş, ikinci dizede müminlerin sevgilisine dönüşür ve tarihsel olay iç yakınlığa bağlanır.

  2. 2

    Maḳṣad senüñ -yı şerīfüñdür ey

    Dīger ṭarīḳa ḳılmadum -ı Müslimīn

    1Ey şefaatçi, amaç senin yüce rızandır;

    2Başka bir yol için Müslümanları yormadım.

    İkinci beyit sözün amacını açıkça rıza olarak belirler. Başka yollar uğruna Müslümanları yormadığını söylemek, konuşanın niyet savunusudur; şefaat hitabı bu savunmayı doğrudan peygamberin hükmüne sunar.

  3. 3

    Eyle Selīm bendeñe şefḳat şefāʿat it

    Ey şāfiʿ-i gürūh-ı u

    1Kulun Selim'e şefkat göster, şefaat et;

    2Ey günahkârlar ve suçlular topluluğunun şefaatçisi.

    Son beyit genel övgüden kişisel talebe geçer ve Selim adını kul sözüyle birlikte kullanır. Günahkârlar topluluğunun şefaatçisi unvanı isteği yalnız konuşana özgü bırakmaz; kişisel merhamet dileği ortak bağış umuduna katılır.

Kavram sözlüğü (8) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.

Atıf kanıtını aç ↗

cevahir1914-koksal2019-A9. Ali Emîrî, Cevâhirü'l-mülûk (İstanbul, 1330/1914), basılı s. 189/PDF 193: mevcut 6 dizelik özgün gövde görseldeki kapanış Selîmî dizelerine bağlandı. Üç Selîmî beyti üç genişletilmiş bendin kapanış çiftleridir; önceleyen dizeler Ali Emîrî ekidir. Basılı 189'da cetvel ve yeni ayrı bir nazım birimi izler. Köksal A9 kaydı yalnız aidiyet, kimlik ve mevcut transkripsiyon için kontrol tanığıdır; kamu malı kaynak hakkı ondan devralınmaz.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGözlerümden aḳdı deryālar gibi yaşum benümSelîmî · Gazel

Kavram sözlüğü

8 kavram bulundu.

lemʿa

Parıltı

muvaḥḥidīn

Allah'ın birliğine inananlar

biʿset

Peygamber olarak gönderilme

rıżā

Hoşnutluk

şefīʿ

Şefaatçi

itʿāb

Yorma, zahmete sokma

günehkār

Günah işlemiş kişi

müznibīn

Suçlular, günahkârlar