Eyleyüp Hâme Dürr ü Güher Nisâr (Muammâ 30 · Feyzullâh)

Kalemin inci saçması, ilk iki öğeye güvenilmemesi ve bulunan adın Tanrı adına eklenmesiyle Feyzullâh cevabına varılır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Eyleyüp ħāme dür ü güher niŝār

   Evvel ü ŝānįye itme iǾtibār

   1Kalem inci ve cevher saçsın;

   2birinci ile ikinciye güvenme.

   Muammâ önce kendi sahnesini kurar: kalem mürekkep değil inci ve cevher saçar, yani çözülecek olan sıradan bir yazı değil, tek tek toplanacak değerli parçalardır. Hemen ardından gelen buyruk bu bolluğa bir eleme kuralı ekler; ‘evvel’ ile ‘sânî’ye itibar edilmeyecektir. Beyit böylece hem malzemeyi hem ilk şartı verir.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İsm-i Bārįye mużāf idüp anı

   Bil o ism-i nāzenįni āşikār

   1Onu Yaradan'ın adına ekleyip,

   2o güzel adı açıkça bil.

   Elemeden artan parça bu beyitte bir işleme sokulur: ‘muzâf’ sözü onun Yaradan'ın adına eklenmesini, yani bir tamlamanın ikinci öğesi hâline gelmesini ister. ‘Ism-i nâzenîn’ aranan adı hem güzel hem nazlı sayarken ‘âşikâr’ çözümün gizli bırakılmamasını söyler. Basılı Feyzullâh cevabı bu ekleme yönünü doğrular; hangi harflerin atıldığı metinde ayrıntılandırılmaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle