Fikr-i Ruhini Sad Gül-i Hoşbûya Değişmem

Âşık Ömer sevgilinin yüzünü yüz kokulu güle, dudağını kırmızı şaraba ve gamze okunu bin büyücü göze değişmez. Cefakâr yârin gamını kavuşmaya bile üstün tutar; fanilik köşesindeki suskunluğunu korur.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Fikr-i ruhini sad gül-i hoşbûya değişmem

   Yâd-ı lebini bâde-i hamrâya değişmem

   1Yüzünün düşüncesini yüz güzel kokulu güle değişmem;

   2dudağının hatırasını kırmızı şaraba değişmem.

   Sevgili uzakta olsa da fikri ve anısı duyusal nesnelerden değerlidir. Yüz gülün kokusu ile kırmızı şarabın tadı, yüz ve dudak hatırasının yerine geçemez.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ben yâr-ı cefâkârının endîşesi rûyin

   Bin mihri olan dilber-i mehrûya değişmem

   1Ben cefakâr sevgilimin yüzünü düşünmeyi,

   2bin güneşli ay yüzlü güzele değişmem.

   Sevgilinin cefa etmesi değerini azaltmaz. Bin güneş abartısı alternatif güzelleri çoğaltır; buna rağmen tek yârın yüzünü düşünmek bütün parlak seçeneklerden üstün tutulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ol âşık-ı âşüfte-i dâim gice gündüz

   Zülfün gamını vuslat-ı giysûya değişmem

   1Gece gündüz sürekli perişan âşık olmayı,

   2saçının gamını zülfe kavuşmaya değişmem.

   Şair sonuçtan çok bağlılığın acısına sadıktır. Zülfe kavuşmak mümkün bir ödülken zülfün gamını bırakmaz; aşk kimliği, rahat kavuşmadan daha değerli hâle gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Sînem siper-i tîr-i cefâdır benim ey dost

   Gamzen okunu bin gözü câdûya değişmem

   1Ey dost, göğsüm cefa okunun siperidir;

   2yan bakışının okunu bin büyücü göze değişmem.

   Göğüs yarayı isteyerek karşılayan kalkandır. Bin cadı göz çekicilikte çoğalsa bile sevgilinin tek gamze oku tercih edilir; cefa bile kişiye özgü olduğu için kıymetlidir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Lep beste olup kaldı Ömer künc-i fenâda

   Hâmûşluğu hây ile bin hûya değişmem

   1Ömer fanilik köşesinde dudakları bağlı kaldı;

   2suskunluğu bin “hay” ve bin “hu” sesine değişmem.

   Mahlas beyti konuşmamayı manevî değer yapar. Hay ve hu nidaları çok sayıda olsa da sessizlik, sevgilinin fikrini koruyan daha yoğun ifade sayılır; fanilik köşesi içe çekilmeyi tamamlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle