Gazel (siz uyaklı)

Şairliği sevgi ve sıkıntıdan ayrı düşünmez; masum sevgiyi hayalin kucağında korurken nazlı duygunun hem huzursuzluk hem gönül genişliği doğurduğunu söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Kalır mı şâ'ir olan bî-nasîb, mihnetsiz

   Yaşar mı şi'r ile me'lûf olan muhabbetsiz

   1Şair olan kişi sıkıntıdan pay almadan kalır mı?

   2Şiirle kaynaşmış biri sevgisiz yaşayabilir mi?

   Şairin mihnetsiz kalamayacağını ve şiirle yaşayanın sevgisiz yaşayamayacağını iki soruyla kuran matla. Gazel (siz 1 kaynağı “Kalır mı şâ'ir olan bî-nasîb, mihnetsiz / Yaşar mı şi'r ile me'lûf olan muhabbetsiz” dizilerini verir; Gazel (siz 1 moderni “Şair olan kişi sıkıntıdan pay almadan kalır mı? / Şiirle kaynaşmış biri sevgisiz yaşayabilir mi?” olur. Gazel (siz 1 içinde sevgi yönü korunur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Hayâlimin yatar âgûş-ı ihtirâmında

   Senin muhabbet-i ma'sûmen ey hakikatsiz

   1Hayalimin saygı dolu kucağında

   2Senin masum sevgin yatar, ey gerçekten uzak sevgili

   Masum sevgiyi hayalin saygı dolu kucağında yatırıp hakikatsiz sevgiliye yönelten mahremiyet. “Hayâlimin yatar âgûş-ı ihtirâmında / Senin muhabbet-i ma'sûmen ey hakikatsiz” Gazel (siz 2 kaynak akışıdır; “Hayalimin saygı dolu kucağında / Senin masum sevgin yatar, ey gerçekten uzak sevgili” Gazel (siz 2 güncel okumasıdır. Gazel (siz 2 için sonsuz söz bağı öne çıkar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Remîde cân olurum eyledikçe sînemde

   O hiss-i muhterem ü nâzenîni râhatsız

   1Göğsümde o saygıdeğer ve nazlı duyguyu

   2Her rahatsız edişimde ürkek bir can olurum

   Göğüsteki saygıdeğer ve nazlı duyguyu rahatsız ettikçe canın ürkmesini iki dizeye dengeli yayan beyit. Gazel (siz 3 özgün sırası “Remîde cân olurum eyledikçe sînemde / O hiss-i muhterem ü nâzenîni râhatsız” biçimindedir; Gazel (siz 3 hizalı aktarımı “Göğsümde o saygıdeğer ve nazlı duyguyu / Her rahatsız edişimde ürkek bir can olurum” olarak kalır. Gazel (siz 3 sevgi izleğini taşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   O ihtisâs ile inbisât olur peydâ

   Dilimde kâh meşakkatli, geh meşakkatsiz

   1O duyguyla gönlümde bir genişlik belirir

   2Dilimde kimi zaman sıkıntılı, kimi zaman sıkıntısız

   O özel duygunun gönülde genişleme doğurmasını dildeki sıkıntılı ve sıkıntısız hâllerle karşılaştıran bölüm. Gazel (siz 4 tanık yüzeyi “O ihtisâs ile inbisât olur peydâ / Dilimde kâh meşakkatli, geh meşakkatsiz” sözlerini verir; Gazel (siz 4 okur yüzeyi “O duyguyla gönlümde bir genişlik belirir / Dilimde kimi zaman sıkıntılı, kimi zaman sıkıntısız” dizilerini sunar. Gazel (siz 4 sonsuz söz çizgisini sürdürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   O zevk ü mihneti belki eder tasvîr

   Muhabbetim gibi olsaydı söz nihâyetsiz

   1Belki o zevki ve sıkıntıyı anlatır

   2Söz de sevgim gibi sonsuz olsaydı

   Zevk ile mihnetin ancak sevgi kadar sonsuz bir söz tarafından anlatılabileceğini düşünen makta. Gazel (siz 5 içindeki “O zevk ü mihneti belki eder tasvîr / Muhabbetim gibi olsaydı söz nihâyetsiz” dizilişi, Gazel (siz 5 için “Belki o zevki ve sıkıntıyı anlatır / Söz de sevgim gibi sonsuz olsaydı” aktarımıyla eşleşir. Gazel (siz 5 sevgi vurgusunu belirginleştirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle