Gel Gönül Gurbete Gitme

Gönlü gurbete ve karşılıksız aşka karşı uyarır; dönüşün, sevilmenin ve değer görmenin belirsizliğini yineler. Hızır yardım etse bile sevgili, alınması kesin olmayan demir bir kale olarak kalır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gel gönül gurbete gitme

   Ya gelinir ya gelinmez

   Her güzele meyil verme

   Ya sevilir ya sevilmez

   1Gel gönül, gurbete gitme

   2Gelinebilir de gelinmeyebilir de

   3Her güzele gönül verme

   4Ya karşılık bulur ya bulmaz

   Gönle doğrudan seslenen açılış, gurbet yolunu dönüşü belirsiz bir risk olarak kurar. Her güzele yönelme uyarısı da aynı ikili yapıyla tamamlanır; hem yolculuk hem aşk karşılık bulup bulmaması önceden bilinemeyen seçimlerdir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Şam-ı Şeriftir zatımız

   Yöğrüktür bizim atımız

   Gurbet ilde kıymatımız

   Ya bilinir ya bilinmez

   1Bizim zatımız Şam-ı Şerif’tir

   2Bizim atımız hızlı koşar

   3Gurbet elde değerimiz

   4Ya bilinir ya bilinmez

   ‘Şam-ı Şeriftir zatımız’ sıkıştırılmış bir kimlik ilişkisidir; günümüz Türkçesi bunu kesin soy veya doğum yeri iddiasına çevirmeden ‘zatımız’ sözüyle açık bırakır. Hızlı ata rağmen gurbet elde değerin bilinmesi garanti değildir; kişinin öz tanımı ile yabancı çevrenin takdiri arasında açıklık kalır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Karac'oğlan düşse yola

   Hızır yardım etse bile

   Yar dediğin demir kale

   Ya alınır ya alınmaz

   1Karacaoğlan yola düşse

   2Hızır yardım etse bile

   3Sevgili dediğin demirden kaledir

   4Ya alınır ya alınmaz

   Hızır’ın yardımı bile sevgiliye ulaşmayı kesinleştirmez; sevgili demir kaleye benzetilir. ‘Ya alınır ya alınmaz’ dönüşü, ilk dörtlükteki belirsizliği kapatmaz ve gönlü gurbete karşı uyaran temel sesi sürdürür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle