DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiir · 19.–20. yüzyıl

Gemici

Fırtınada korkuya kapılan gemici, önündeki tehlike ile gerideki vatanı karşılaştırıp kendisini savaşçı cesaretiyle ilerlemeye çağırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Evet, başlayınca, bir deniz

    Kuduz gibi köpük saçar, çılgın gibi haykırır;

    Sert rüzgârla iki yana bocalayan gemimiz

    Beşik gibi ırgalanır, çocuk gibi bağırır

    1Evet, fırtına başlayınca soluk soluğa kalan deniz

    2kuduz gibi köpük saçar, çılgın gibi haykırır;

    3sert rüzgârla iki yana savrulan gemimiz

    4beşik gibi sallanır, çocuk gibi bağırır.

    Deniz soluk alıp veren, kuduran ve haykıran canlı bir tehdide dönüşür. Buna karşı gemi de güçlü bir araç değil rüzgârda sallanan beşik ve bağıran çocuk gibi savunmasızdır. İki kişileştirme gemicinin bedensel tehlikesini büyütürken yaklaşan korku için işitsel bir sahne kurar.

  2. 2

    Böyle kara saatlarda bir uğursuz

    Bana bütün ufuklarda kasırgalar sezdirtir;

    Yüreğimi çırpındıran ölüm yüzlü bir korku

    Hayalimin karşısında cenazeler gezdirtir.

    1Böyle karanlık saatlerde uğursuz bir kuruntu

    2bana bütün ufuklarda kasırgalar sezdirir;

    3yüreğimi çırpındıran ölüm yüzlü bir korku

    4hayalimin önünde cenazeler dolaştırır.

    Fırtınanın dış dünyadaki hareketi gemicinin zihninde çoğalır; tek tehlike bütün ufukları kaplayan kasırgalara dönüşür. Korkunun ‘ölüm yüzü’ hayalde cenazeler gezdirir, böylece henüz gerçekleşmemiş felaket şimdiden görülmüş bir kayıp alayı gibi bilinci kuşatır.

  3. 3

    Ben o zaman şöyle derim: «İşte sana iki yol.

    Birisinin üzerinde: Dalga, köpük, taş, duman;

    öbürünün arkasında: Körfez, kara, ev, vatan!

    1O zaman kendime şöyle derim: İşte önünde iki yol var.

    2Birinin üzerinde dalga, köpük, taş ve duman;

    3ötekinin ardında körfez, kara, ev ve vatan var.

    İç konuşma korkuyu iki yollu bir haritaya dönüştürür. Yakındaki yolun yüzünde dalga, köpük, taş ve duman; tehlikenin ardında ise körfez, kara, ev ve vatan bulunur. Eve dönüş ancak önündeki fırtınadan geçmekle mümkün olduğu için geri çekilme seçeneği de kapanır.

  4. 4

    Sen bir ateş önündeki asker gibi erkek ol.

    Nice kanlı günler gören bayrakları hatırla

    Ve kendini ilkin , sonra hazırla!...»

    1Ateş karşısındaki bir asker gibi yiğit ol.

    2Nice kanlı gün görmüş bayrakları hatırla

    3ve kendini önce mücadeleye, sonra zafere hazırla.

    Gemicinin kendine buyruğu deniz mücadelesini savaş diliyle kurar. Ateş önündeki asker ve kanlı günler görmüş bayraklar, korkuyu bastıracak kolektif cesaret örnekleridir. ‘Önce cenk, sonra fetih’ sırası zaferi hazır sonuç değil tehlikenin içinden geçerek kazanılacak aşama yapar.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 165433 sabit revizyonu ve transklüde Türk Sazı.pdf 98. sayfaları birlikte denetlendi. Şablon, başlık ve basılı sayfa numarası çıkarıldı; kaynak yazımı sessizce düzeltilmedi. Sabitlenen tarama sayfasındaki bütün şiir gövdesi ve görünen bent sınırları korundu. Kaynak sayfası ölçüyü adlandırmıyor; basılı metnin on dört dizesinin tamamı on beş hecedir ve durak sekizinci heceden sonra düşer.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirGünahkâr
Ben, bir zindan içindeki mahpuslara benzerim;
Mehmet Emin Yurdakul · Bentli şiir

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

bora

Şiddetli deniz fırtınası

soluğanlı

Sık ve güçlü dalgalı, soluk alır gibi hareketli

ırgalanmak

Sallanmak

kuruntu

Gerçek dayanağı belirsiz kaygılı düşünce

cenge

Savaş, mücadele

fethe

Zaferle ele geçirme