Gemici
Fırtınada korkuya kapılan gemici, önündeki tehlike ile gerideki vatanı karşılaştırıp kendisini savaşçı cesaretiyle ilerlemeye çağırır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Evet, başlayınca, bir deniz
Kuduz gibi köpük saçar, çılgın gibi haykırır;
Sert rüzgârla iki yana bocalayan gemimiz
Beşik gibi ırgalanır, çocuk gibi bağırır
1Evet, fırtına başlayınca soluk soluğa kalan deniz
2kuduz gibi köpük saçar, çılgın gibi haykırır;
3sert rüzgârla iki yana savrulan gemimiz
4beşik gibi sallanır, çocuk gibi bağırır.
- 2
Böyle kara saatlarda bir uğursuz
Bana bütün ufuklarda kasırgalar sezdirtir;
Yüreğimi çırpındıran ölüm yüzlü bir korku
Hayalimin karşısında cenazeler gezdirtir.
1Böyle karanlık saatlerde uğursuz bir kuruntu
2bana bütün ufuklarda kasırgalar sezdirir;
3yüreğimi çırpındıran ölüm yüzlü bir korku
4hayalimin önünde cenazeler dolaştırır.
Fırtınanın dış dünyadaki hareketi gemicinin zihninde çoğalır; tek tehlike bütün ufukları kaplayan kasırgalara dönüşür. Korkunun ‘ölüm yüzü’ hayalde cenazeler gezdirir, böylece henüz gerçekleşmemiş felaket şimdiden görülmüş bir kayıp alayı gibi bilinci kuşatır.
- 3
Ben o zaman şöyle derim: «İşte sana iki yol.
Birisinin üzerinde: Dalga, köpük, taş, duman;
öbürünün arkasında: Körfez, kara, ev, vatan!
1O zaman kendime şöyle derim: İşte önünde iki yol var.
2Birinin üzerinde dalga, köpük, taş ve duman;
3ötekinin ardında körfez, kara, ev ve vatan var.
İç konuşma korkuyu iki yollu bir haritaya dönüştürür. Yakındaki yolun yüzünde dalga, köpük, taş ve duman; tehlikenin ardında ise körfez, kara, ev ve vatan bulunur. Eve dönüş ancak önündeki fırtınadan geçmekle mümkün olduğu için geri çekilme seçeneği de kapanır.
- 4
Sen bir ateş önündeki asker gibi erkek ol.
Nice kanlı günler gören bayrakları hatırla
Ve kendini ilkin , sonra hazırla!...»
1Ateş karşısındaki bir asker gibi yiğit ol.
2Nice kanlı gün görmüş bayrakları hatırla
3ve kendini önce mücadeleye, sonra zafere hazırla.
Gemicinin kendine buyruğu deniz mücadelesini savaş diliyle kurar. Ateş önündeki asker ve kanlı günler görmüş bayraklar, korkuyu bastıracak kolektif cesaret örnekleridir. ‘Önce cenk, sonra fetih’ sırası zaferi hazır sonuç değil tehlikenin içinden geçerek kazanılacak aşama yapar.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'ın 165433 sabit revizyonu ve transklüde Türk Sazı.pdf 98. sayfaları birlikte denetlendi. Şablon, başlık ve basılı sayfa numarası çıkarıldı; kaynak yazımı sessizce düzeltilmedi. Sabitlenen tarama sayfasındaki bütün şiir gövdesi ve görünen bent sınırları korundu. Kaynak sayfası ölçüyü adlandırmıyor; basılı metnin on dört dizesinin tamamı on beş hecedir ve durak sekizinci heceden sonra düşer.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Ben, bir zindan içindeki mahpuslara benzerim;Mehmet Emin Yurdakul · Bentli şiir→
Deniz soluk alıp veren, kuduran ve haykıran canlı bir tehdide dönüşür. Buna karşı gemi de güçlü bir araç değil rüzgârda sallanan beşik ve bağıran çocuk gibi savunmasızdır. İki kişileştirme gemicinin bedensel tehlikesini büyütürken yaklaşan korku için işitsel bir sahne kurar.