Günahkâr

Dört bent, suçluluk duygusunu zindan ve mezar imgeleriyle kurar; son üçlükte karşı bir ses özcezalandırmayı reddedip yaşamayı, her gün küçük iyilik yapmayı ve başkasının gözyaşını silmeyi önerir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ben, bir zindan içindeki mahpuslara benzerim;

   Benim dahi ayağımda ağır, paslı demirler...

   Benim dahi vücudumu mermer taşlar zehirler;

   Benim dahi karanlıkta ışık arar gözlerim.

   1Ben, bir zindandaki mahpuslara benzerim;

   2Benim de ayaklarımda ağır, paslı zincirler var...

   3Mermer taşlar benim de bedenimi zehirler;

   4Benim gözlerim de karanlığın içinde ışık arar.

   İlk bent konuşanın suçluluğunu zindandaki mahpuslara benzetir. Ağır paslı demir, zehirleyen mermer ve karanlıkta ışık arayan göz, vicdan azabını dışarıdan kuşatan bir ceza mekânına dönüştürür. Benzetme hukuki mahkûmiyet bildirmez; kişinin kendi iç yargısını görünür kılar.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Nerde bulsam?... Nerdesin sen, ey mübarek teselli!

   Artık yeter, bu hayali yok et benim önümden;

   Artık yeter, bu azabı çıkar benim gönlümden...

   Ah, kaldırın üzerimden beni döven şu eli!...

   1Onu nerede bulayım? Neredesin, ey kutlu avuntu?

   2Yeter artık, bu hayali gözümün önünden kaldır;

   3Yeter artık, bu acıyı yüreğimden çıkar...

   4Ah, beni döven bu eli üzerimden çekin!

   İkinci bent teselliyi kutsal bir varlık gibi çağırır, fakat önündeki hayal ile gönlündeki azabın kaldırılmasını da ister. ‘Beni döven el’ suçluluğun saldırgan gücüdür; özne belirsiz bırakıldığı için modern ve yorum bu eli tanıksız gerçek bir kişiye bağlamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Ey masumlar! Şu gök, şu yer, hep kâinat sizindir;

   Gülme, sevme, alkış, türkü, ümit, hayat sizindir;

   Yalnız bir dar mezar gerek bir günahkâr insana!...

   1Ey suçsuz insanlar! Gökyüzü, yeryüzü ve bütün evren sizindir;

   2Gülmek, sevmek, alkış, şarkı, umut ve hayat sizindir;

   3Günahkâr bir insana ise yalnız dar bir mezar gerekir!

   Konuşan gök, yer, sevgi, türkü, umut ve hayatı masumlara bırakıp kendisine yalnız dar mezarı layık görür. Bu, ağır özcezalandırma ve ölüm söylemidir; şiir bunu onaylayarak bitmez. Sonraki karşı sesin gelişi, bu umutsuz hükmü açıkça keser.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   — Hayır, yaşa ve kendini yeni doğmuş biri bil;

   Her gün küçük bir hayır yap, yanaklardan yaşlar sil;

   Ta ki, senin ruhun dahi bir teselli kazana!...

   1— Hayır; yaşa ve kendini yeni doğmuş say;

   2Her gün küçük bir iyilik yap, ağlayanların gözyaşını sil;

   3Böylece senin ruhun da avuntu bulsun!

   Karşı ses ‘hayır, yaşa’ diyerek yeniden doğmuş gibi başlamayı ister. Ruhun tesellisi cezada değil her gün küçük bir iyilik yapmakta ve ağlayanın gözyaşını silmektedir. Kapanış, suçluluğu yok saymadan yaşamı sürdürme, sorumluluk alma ve onarıcı davranış yoluna çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle