Gönül kuşu eski yuvadan uçtu

Gönül kuşunun eski yuvadan uçmasıyla başlayan göç çağrısı, her bentte kaynakta olduğu gibi ‘Giden gelsin bizimle’ diye yinelenir. Dost ve aşk iline uzanan yolun kılavuzları pirler ile erenlerdir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Gönül kuşu eski yuvadan uçtu

   Giden gelsin bizimle dost iline

   Katerler bağlandı kafile göçtü

   Giden gelsin bizimle dost iline

   1Gönül kuşu eski yuvadan uçtu;

   2Giden gelsin bizimle dost iline.

   3Katarlar bağlandı, kafile göçtü;

   4Giden gelsin bizimle dost iline.

   Göç başlamış ve kafile yola çıkmıştır. Kaynaktaki ‘Giden gelsin’ çağrısı, daha önce ayrılan veya yola koyulan kişiyi topluluğa dönmeye/katılmaya çağırır; yön sessizce ‘gelen’ diye değiştirilmez.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Aşk eseri olan karar bağlamaz

   Yüreğinde derd olmayan ağlamaz

   Bizi bu yerlerde kimse eğlemez

   Giden gelsin bizimle aşk iline

   1Aşk izi taşıyan bir yerde duramaz;

   2yüreğinde dert olmayan ağlamaz.

   3Bizi bu yerlerde kimse tutamaz;

   4Giden gelsin bizimle aşk iline.

   Nakarattaki yer adı burada değişiyor: dost ili artık aşk ili. Gidilen yer bir mekân değil, bir hâl. İkinci dize ise ağlamayı bir ayrıcalık sayıyor — derdi olmayan bu yolculuğa katılamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bir garibim adım sanım anılmaz

   Yüreğimde yaram vardır onulmaz

   Aşk deryası cuş eyledi yenilmez

   Giden gelsin bizimle aşk iline

   1Bir garibim, adım sanım anılmaz;

   2yüreğimde iyileşmez bir yaram var.

   3Aşk denizi coştu, yenilmez;

   4Giden gelsin bizimle aşk iline.

   Davet eden kişi kendini tanıtıyor ve tanıtırken küçültüyor: adı anılmayan bir garip. Çağrının gücü konuşanın makamından değil, yarasından geliyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Leyl-ü nehar akar çeşmimin yaşı

   Dost yoluna koyup can ile başı

   Aşk ile geçelim dağ ile taşı

   Giden gelsin bizimle aşk iline

   1Gece gündüz gözümün yaşı akar;

   2dost yoluna canı başı koyup

   3aşkla geçelim dağı taşı;

   4Giden gelsin bizimle aşk iline.

   Yolculuk somutlaşıyor: dağ, taş, gece, gündüz. Sayılanlar mesafe değil zorluk bildiriyor. “Can ile baş koymak” deyimi bedeli açıkça söylüyor — bu bir gezinti değil, geri dönüşü hesaba katmayan bir çıkış. Gözyaşının gece gündüz akması ise yolculuğun daha başlamadan bir yas hâlinde olduğunu gösteriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Derviş Himmet aydır onu bilenler

   Medhin okur anda varıp gelenler

   Delilimiz oldu pirler erenler

   Giden gelsin bizimle aşk iline

   1Derviş Himmet der ki: onu bilenler,

   2oraya varıp gelenler methini okur.

   3Kılavuzumuz pirler, erenler oldu;

   4Giden gelsin bizimle aşk iline.

   Mahlas dörtlüğü çağrıya bir güvence ekliyor: yol daha önce yürünmüş, gidip gelenler var. Kılavuzun pirler olması, bireysel bir sevdayı bir gelenek içine yerleştiriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle