Günâhım Çok Yüzüm Kara Şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

Fahrî, yüz karası ve mahşer utancı karşısında peygamber şefaatini tek çare olarak görür.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Günâhım çok yüzüm kara şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   Baña senden olur çâre şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Günahım çok, yüzüm kara; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   2Bana çare senden gelir; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Açılış çareyi tek bir adrese bağlar: senden sözcüğü başka bütün kapıları kapatır ve isteği seçenekli bir dilek olmaktan çıkarır. Yüz karası burada suçun kendisi değil, suçun görünen izi olarak öne sürülür.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Gice gündüz işim ‘isyân ne yüz-ile varam Hakka

   Bu ‘âciz pîr u nâ-çâra şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Gece gündüz işim isyan; Hakk'a hangi yüzle varayım?

   2Bu güçsüz, yaşlı çaresize şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Beyit bir soruyla kırılır: ne yüz-ile varam sorusu utancı yüzün fizikî varlığına bağlayarak huzura çıkamama hâlini resmeder. Yaşlılık ile çaresizlik yan yana konunca sorunun karşılığını kulun kendisinin veremeyeceği anlaşılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Kerem eyle a sultânım kerem-kânı efendimsin

   İşim ‘isyân yüzüm kara şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Cömert davran ey sultanım, cömertlik kaynağı efendimsin.

   2İşim isyan, yüzüm kara; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Doğrudan seslenişle ton değişir; a sultânım hitabı yakarışı saray diline yaklaştırır ve muhatabı cömertliğin madeni olarak tanımlar. İsyanla yüz karası bu kez cömertliğin karşısına delil gibi konur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Vücûd iklîmine geldik sebeb sensin a sultânım

   Kerem eyle günâhkâra şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Varlık ülkesine geldik, sebep sensin ey sultanım.

   2Günahkâra cömert davran; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Varlık ülkesine gelişin sebebi olarak peygamberin gösterilmesi, isteği bir minnet bağına dayandırır: var oluşun kendisi zaten onun aracılığıyla verilmiştir. Geldik çoğulu tek kişinin borcunu topluca paylaşılan bir borca çevirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bu Fahrî’yi hacîl itme efendim rûz-ı mahşerde

   Günâhım çok yüzüm kara şefâ‘at Yâ Resûla’llâh

   1Efendim, bu Fahrî'yi mahşer gününde utandırma.

   2Günahım çok, yüzüm kara; şefaat ey Allah'ın elçisi.

   Son beyitte mahşer korkusu utandırılmama isteğine indirgenir ve ilk dize aynen geri getirilir. Şiir açıldığı cümleyle kapandığı için, arada söylenen her şey o cümlenin neden söylendiğinin gerekçesi durumuna gelir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle