Güzel Havalar

Bir suçlama listesi: iyi hava yüzünden işten ayrıldım, sigaraya başladım, âşık oldum, ekmek almayı unuttum. Şiir aynı cümleyle açılıp aynı cümleyle kapanıyor ve arada bir hayat sayılıyor.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Beni bu güzel havalar mahvetti,

   Böyle havada istifa ettim

   Evkaftaki memuriyetimden.

   Tütüne böyle havada alıştım,

   Böyle havada âşık oldum;

   1Beni bu güzel havalar mahvetti;

   2böyle bir havada istifa ettim

   3Evkaf'taki memuriyetimden.

   4Tütüne böyle havada alıştım,

   5böyle havada âşık oldum.

   Suçlu baştan ilan ediliyor: hava. Ardından gelen liste ise bir hayatın dönüm noktalarından oluşuyor — iş, sigara, aşk. Üçünün de aynı sebebe bağlanması hem gülünç hem savunulabilir; Orhan Veli sorumluluğu reddetmiyor, onu meteorolojiye devrediyor. “Evkaf'taki memuriyet” ayrıntısı şiiri bir şikâyet olmaktan çıkarıp bir istifa dilekçesine yaklaştırıyor.

   Bütün beşlik yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Eve ekmek ve tuz götürmeyi

   Böyle havalarda unuttum;

   Şiir yazma hastalığım

   Hep böyle havalarda nüksetti;

   1Eve ekmek ve tuz götürmeyi

   2böyle havalarda unuttum;

   3şiir yazma hastalığım

   4hep böyle havalarda nüksetti.

   Liste ağırlaşıyor: unutulan şey artık bir görev, eve ekmek götürmek. Ekmek ve tuz, evin en asgarî iki maddesi — yani ihmalin en somut hâli. Son iki dizede şiir bir “hastalık” ve “nükseden” bir şey olarak anılıyor; şair kendi işini bir yetenek değil, bir arıza sayıyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Beni bu güzel havalar mahvetti.

   1Beni bu güzel havalar mahvetti.

   İlk dize aynen geri döner; fakat aradaki iş, tütün, aşk, ev ihtiyaçları ve şiir listesi onu başlangıçtaki suçlamadan sonuç cümlesine dönüştürür. Tekrarın anlamı listedeki ayrıntılarla ağırlaşır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle