Mukaddime

Kadehin gül değil ateş olduğunu söyleyerek okuru uyaran; Fuzûlî ile Mecnun'u aynı içkinin tanığı gösteren ve açılış uyarısını sonda yineleyen on bir dizelik şiir.

1. 1

   Zannetme ki güldür ne de lale,

   Ateş doludur, tutma yanarsın

   Karşında şu gülgûn piyale..

   Günümüz Türkçesi +

   1Sanma ki güldür, lale de değil;

   2ateş doludur, tutma, yanarsın:

   3karşındaki şu gül renkli kadeh.

   Üçlük yorumu +

   Kitap kadehle açılıyor ama içindeki içki değil ateş. Okura verilen ilk bilgi bir uyarı: şiire dokunmak bedelsiz değil, dokunan yanar.

2. 2

   İçmişti Fuzûlî bu alevden,

   Düşmüştü bu iksir ile Mecnun

   Şi'rin sana anlattığı hale...

   Günümüz Türkçesi +

   1Fuzûlî bu alevden içmişti,

   2Mecnun bu iksir yüzünden

   3şiirin sana anlattığı hâle düşmüştü...

   Üçlük yorumu +

   Hâşim kendi kadehini klasik şiirin iki adına bağlıyor: Fuzûlî içen, Mecnun düşen. Örnekler övgü değil kanıt; bu içkinin sonucunu okur zaten biliyor.

3. 3

   Yanmakta bu sagardan içenler,

   Doldurmuş onunçün şeb-i aşkı

   Baştan başa efgan ile nale...

   Günümüz Türkçesi +

   1Bu kadehten içenler yanmaktadır,

   2aşkın gecesini bu yüzden

   3baştan başa feryat ve inleyişle doldurmuşlar...

   Üçlük yorumu +

   Yanma bitmiş değil sürüyor; şimdiki zaman cezayı kalıcı kılıyor. Aşkın gecesi bir mekân gibi doldurulduğu için inleyiş de manzaranın parçası oluyor.

4. 4

   Ateş doludur, tutma yanarsın

   Karşında şu gülgûn piyale...

   Günümüz Türkçesi +

   1Ateş doludur, tutma, yanarsın:

   2karşındaki şu gül renkli kadeh...

   Beyit yorumu +

   Uyarı ilk kıtadaki hâliyle geri dönüyor; arada anlatılan Fuzûlî ile Mecnun onu kanıtlı kılıyor. İkinci kez okunduğunda aynı cümle öğüt değil kader gibi duruyor.