Mukaddime

Kadehin gül değil ateş olduğunu söyleyerek okuru uyaran; Fuzûlî ile Mecnun'u aynı içkinin tanığı gösteren ve açılış uyarısını sonda yineleyen on bir dizelik şiir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Zannetme ki güldür ne de lale,

   Ateş doludur, tutma yanarsın

   Karşında şu gülgûn piyale..

   1Sanma ki güldür, lale de değil;

   2ateş doludur, tutma, yanarsın:

   3karşındaki şu gül renkli kadeh.

   Kitap kadehle açılıyor ama içindeki içki değil ateş. Okura verilen ilk bilgi bir uyarı: şiire dokunmak bedelsiz değil, dokunan yanar.

   Bütün üçlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   İçmişti Fuzûlî bu alevden,

   Düşmüştü bu iksir ile Mecnun

   Şi'rin sana anlattığı hale...

   1Fuzûlî bu alevden içmişti,

   2Mecnun bu iksir yüzünden

   3şiirin sana anlattığı hâle düşmüştü...

   Hâşim kendi kadehini klasik şiirin iki adına bağlıyor: Fuzûlî içen, Mecnun düşen. Örnekler övgü değil kanıt; bu içkinin sonucunu okur zaten biliyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Yanmakta bu sagardan içenler,

   Doldurmuş onunçün şeb-i aşkı

   Baştan başa efgan ile nale...

   1Bu kadehten içenler yanmaktadır,

   2aşkın gecesini bu yüzden

   3baştan başa feryat ve inleyişle doldurmuşlar...

   Yanma bitmiş değil sürüyor; şimdiki zaman cezayı kalıcı kılıyor. Aşkın gecesi bir mekân gibi doldurulduğu için inleyiş de manzaranın parçası oluyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Ateş doludur, tutma yanarsın

   Karşında şu gülgûn piyale...

   1Ateş doludur, tutma, yanarsın:

   2karşındaki şu gül renkli kadeh...

   Uyarı ilk kıtadaki hâliyle geri dönüyor; arada anlatılan Fuzûlî ile Mecnun onu kanıtlı kılıyor. İkinci kez okunduğunda aynı cümle öğüt değil kader gibi duruyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle