Hak Nasîb Eylese Görsem Yüzünü

Beklenen Mehdî'ye yazılmış bir bekleyiş nefesi. Her bendin ikinci ve dördüncü dizesi “sâhib Mehdî'dir” ile kapanıp beklenen kişiyi yeniden adlandırıyor; dilek kipleri buluşmayı sürekli gerçekleşmemiş tarafta tutuyor.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hak nasîb eylese görsem yüzünü

   Canım arzuladığ- sâhib Mehdî’dir

   Ayağı tozuna sürsem yüzümü

   Erenler sultânı sâhib Mehdî’dir

   1Hak nasip etse de yüzünü görsem —

   2canımın arzuladığı sâhib Mehdî'dir.

   3Ayağının tozuna yüzümü sürsem —

   4erenlerin sultanı sâhib Mehdî'dir.

   Nefes bir bekleyiş şiiri ve bunu biçimiyle söylüyor: çift dizeler hep “sâhib Mehdî'dir” ile kapanıp beklenen kişiyi yeniden adlandırıyor. Açılıştaki iki dilek kipi — görsem, sürsem — buluşmayı gerçekleşmemiş bırakıyor. Kaynakta “arzuladığ-” bu kesik hâliyle dizilmiş, düzeltilmedi.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Mü’min olan kardaş onu arzular

   Tarîkat erkânın dâimâ gizler

   İnşallah cemâlin görür bu gözler

   Bu vaktin sâhibi sâhib Mehdî’dir

   1Mümin olan kardeş onu arzular,

   2tarikat erkânını hep gizler.

   3İnşallah bu gözler cemâlini görür;

   4bu vaktin sahibi sâhib Mehdî'dir.

   İkinci dize gizlilik ahlâkını tek cümlede söylüyor: erkânı saklamak, baskı altındaki bir yolun kendini koruma biçimidir. “Vaktin sahibi” — sâhibü'z-zamân — Mehdî'nin On İki İmam geleneğindeki adlarındandır; dördüncü dize redifi bu unvanla birleştirip ikisini üst üste bindiriyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Selâm olsun bizden ol Ganî Şâh’a

   Cemâli gül olan Şems ile mâha

   İnşaallah bir gün gelir dergâha

   Keremin sâhibi sâhib Mehdî’dir

   1Bizden selam olsun o cömert Şah'a,

   2yüzü gül olan Güneş'e ve Ay'a.

   3İnşallah bir gün dergâha gelir;

   4keremin sahibi sâhib Mehdî'dir.

   Selam uzaktan gönderiliyor: görülmeyene hitap etmenin nefeslerdeki alışılmış yolu. Şems ile mâh — güneş ile ay — Bektaşî dilinde çoğu kez Muhammed ile Ali'yi karşılar. Kaynak aynı kelimeyi bir bentte “İnşallah”, burada “İnşaallah” diye diziyor; ikisi de olduğu gibi bırakıldı.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Vaktin kutbu gelse Zülfikar salsa

   Yezîd’in neslini bir tamam kırsa

   Yetişmez şâhıma yüz bin er olsa

   Kılıcın sâhibi sâhib Mehdî’dir

   1Vaktin kutbu gelse, Zülfikar'ı çekse,

   2Yezîd'in soyunu bütünüyle kırsa.

   3Yüz bin er olsa şahıma yetişmez;

   4kılıcın sahibi sâhib Mehdî'dir.

   Bekleyiş burada kılıca dönüşüyor: Mehdî yalnız görülecek bir yüz değil, Kerbelâ'nın hesabını soracak el. “Yezîd'in nesli” tek bir tarihsel kişiden çok zulmün sürekliliğini adlandırıyor. Dilek kipleri — gelse, salsa, kırsa — intikamı da beklenen tarafta, henüz olmamış hâlde tutuyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Kul Mehemmed eder bizâr olmuşum

   Gezdiğim yerlerde dîdar bulmuşum

   Îsâ gelir deye nazar kılmışım

   Evliyânın kulu sâhib Mehdî’dir

   1Kul Mehemmed der: bezmişim, usanmışım;

   2gezdiğim yerlerde dîdar bulmuşum.

   3İsa gelir diye bakınıp durmuşum;

   4evliyanın kulu sâhib Mehdî'dir.

   Mahlas bendi bekleyişin yorgunluğunu itiraf ediyor: “bizâr olmuşum”. İkinci dize bunu dengeliyor — arayış boşa çıkmamış, yol boyunca dîdar bulunmuş. Üçüncü dizede beklenen kurtarıcılar listesine Îsâ da katılıyor. İmza burada “Kul Mehemmed” biçiminde geçiyor.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle