Hakim Benim Dürlü Kumaş Bendedir

Muhyiddin Abdal irfanı kumaş ve cevher, şiir söylemeyi de büyük şehirde açılan pazar olarak kurar; malın değerini ancak ehil sarrafın bileceğini söyler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hakim benim dürlü kumaş bendedir

   Dükkân açub girdim bir ulu şara

   Çağırın şol sarraflara kim gelsün

   Uş bugün metâ’ çıkardım pazara

   1Hüküm bendedir; türlü kumaşlar bendedir.

   2Dükkân açıp büyük bir şehre girdim.

   3Şu sarrafları çağırın, gelsinler.

   4İşte bugün malımı pazara çıkardım.

   Açılış, manevî sözü bir tüccarın şehirde dükkân açıp mal sergilemesine dönüştürür. ‘Türlü kumaş’ şiirin farklı anlamlarını, sarraflara yapılan çağrı ise bu malın sıradan gözle değerlendirilemeyeceğini bildirir. Konuşucu pazara çıkarken hüküm ve malın kendisinde olduğunu iddia eder.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Sarraf bilür gevherin kıymetini

   Bahâ biçsün ol kıymetli gevhere

   Ârifin esrârını fâş idem ben

   Ne münâsib deyem ehl-i inkâra

   1Cevherin değerini sarraf bilir.

   2O kıymetli cevhere değer biçsin.

   3Ben, arifin sırlarını açığa vurayım;

   4ama bunları inkâr ehline söylemek uygun değildir.

   Kumaş imgesi cevhere dönüşünce alıcının ehliyeti daha belirginleşir: taşı ancak sarraf tanır ve fiyatlandırır. Ârifin sırrını açmak da aynı seçiciliğe bağlıdır. Son dize, bilginin bütünüyle gizlenmesini değil onu baştan reddedecek kişiye gelişigüzel sunmanın uygunsuzluğunu söyler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Okudum bildim der ise demesün

   Her kimde ki var ise ol emmâre

   Muhyeddin'in pazarı Hak iledir

   Ki gözlü gerek gele Hak’kı göre

   1“Okudum, bildim” diye övünmesin

   2Kendisinde buyurgan nefsin belirtisi bulunan kişi.

   3Muhyiddin'in pazarı Hak iledir;

   4Hakk'ı görmek için gözü açık olan gelsin.

   Okumayı tamamlanmış bilgi iddiasına dönüştüren kişi, nefs-i emmâre taşıdığı için uyarılır. Muhyiddin mahlasıyla kurulan pazarın alıcısı para getiren değil ‘gözü açık’ olandır. Böylece ilk dörtlüğün ticaret dili, son dizede görme ve idrak şartına bağlanarak maddî kazançtan ayrılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle