Hakk Lutfına Mazhar Olan Sünbülîler Dirler Bize
Fahrî, Sünbülî kimliğini vahdet, dünya şöhretinden uzaklaşma ve ortak şükür üzerinden tanımlar.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Hakk lutfına olan Sünbülîler dirler bize
‘Âşıklara rehber olan Sünbülîler dirler bize
1Hakk'ın lütfuna erişmiş olan bizlere Sünbülîler derler;
2Âşıklara rehber olan bizlere Sünbülîler derler.
- 2
Kesretden el çeküp kaçan şarâbından içüp
Varlık hicâbından geçen Sünbülîler dirler bize
1Çokluktan el çekip kaçan, vahdet şarabından içen biziz;
2varlık perdesini aşan bizlere Sünbülîler derler.
Bu beyit adın karşılığını üç aşamalı bir yol olarak verir: çokluktan çekilmek, vahdet şarabını içmek, varlık perdesini geçmek. Hicâb sözcüğü engelin dışarıda değil kişinin kendi varlığında bulunduğunu söyler.
- 3
Fânî cihân devletine ‘izzetine
Aldanmayın şöhretine Sünbülîler dirler bize
1Geçici dünya saltanatına ve hayal gölgesi onuruna
2aldanmayan bizlere Sünbülîler derler.
Dünya üç ayrı yüzüyle geri çevrilir: saltanat, onur ve şöhret. Zıll-i hayâl tamlaması onuru gölgenin gölgesi kıldığı için, terk edilen şeyin zaten tutulacak bir yanı olmadığı ima edilir.
- 4
Bakmaz fenâ gülşenine ne bülbüline ne güline
İren Hudâ sünbülüne Sünbülîler dirler bize
1Yok oluş bahçesinin ne bülbülüne ne gülüne bakan;
2Allah'ın sümbülüne erişen bizlere Sünbülîler derler.
Klasik bahçenin iki değişmez öğesi, gül ile bülbül, burada açıkça reddedilir ve yerlerine sümbül konur. Böylece ad, alışılmış şiir imgelerinin dışına çıkan bilinçli bir tercih olarak sunulur.
- 5
Bu lutf-ı Hakka subh-ı şâm şükrin edâdayız müdâm
Ey Fahrîyâ Sünbülîler dirler bize
1Hakk'ın bu lütfuna sabah akşam sürekli şükrederiz;
2ey Fahrî, seçkinimizle halkımızla bize Sünbülîler derler.
Son beyit sabahtan akşama uzanan sürekli bir şükrü topluluğun ortak işi sayar. Hâsıyla ‘âm ifadesi seçkinle sıradanı aynı adın altında birleştirdiği için, kimlik ayrıcalık değil kapsayıcı bir aidiyet olarak kapanır.
Metnin kaynağı
Sabit kaynak DEU-AVESIS.173d4472-4f1c-42be-8afc-48c2c8ea7a0d:pdf181-182-printed172-173-n149. Bu görüntü aralığında 149 numarasıyla başlayan kayıt, sonraki numaraya kadar tam 10 dizedir; basılı ölçü satırı aynı sınırdadır. AVESİS profili dosyanın yanında CC BY 4.0 bağlantısı verir; PDF içinde gömülü lisans cümlesi yoktur.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Hakk Te‘âlâ cümle müşkilleri âsân eyleyeMehmed Fahrî-i Sünbülî · Gazel→
Ad, şiirin daha ilk sözünde bir sıfat listesiyle tanımlanır: Sünbülî olmak, lütfa erişmiş ve âşıklara yol göstermiş olmakla eşitlenir. Dirler bize redifi adı dışarıdan verilmiş gibi sunduğu için iddia, övünme değil aktarım biçimini alır.