Hakk Te‘âlâ Cümlemize Sıhhat İhsân Eyleye

Fahrî, sıhhati dış ve iç rahatlık, ilâhî buyruğa uyma ve cennette kavuşma olarak genişletir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hak Te‘âlâ cümlemize sıhhat ihsân eyleye

   Zâhir u bâtında dâ’im râhat ihsân eyleye

   1Yüce Hakk hepimize sağlık bağışlasın;

   2dışta ve içte sürekli rahatlık bağışlasın.

   Sağlık isteği daha ilk beyitte bedenin dışına çıkar: zâhir u bâtın ikilisi rahatlığı hem görünen hem yaşanan yan için ister. Redif olan ihsân eyleye her beyitte istenen şeyi değiştirir ama isteme biçimini sabit tutar.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zâhir u bâtında râhat ne dürür dirseñ eger

   Emr-i Hakka imtisâlle ‘izzet ihsân eyleye

   1Dışta ve içte rahatlık nedir dersen,

   2Hakk'ın buyruğuna uymakla onur bağışlasın.

   İkinci beyit bir soru sorup kendi karşılığını verir; şiir böylece dua kalıbı içinde öğretici bir konuşmaya döner. Verilen cevap duygusal değil eylemseldir: rahatlık, buyruğa uymanın sonucu olarak tanımlanır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   ‘Men ‘aref’ sırrına vâkıf olmak isterseñ eger

   Nehy-i Hakdan ictinâbdır rahmet ihsân eyleye

   1‘Kendini bilen’ sırrını öğrenmek istiyorsan

   2Hakk'ın yasağından sakınmaktır; rahmet bağışlasın.

   Kendini bilme sırrının karşılığı da yine bir davranış kuralıdır; bilgi, yasaktan sakınmakla elde edilir. İki beyit üst üste aynı yöntemi izlediği için, içsel bilgiye dışsal disiplinden geçilerek varılır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   ‘Alleme’l-esmâ’ rumûzın fehm idem dirseñ eger

   Mustafânuñ sünnetiyle cennet ihsân eyleye

   1Adların öğretilişindeki işaretleri anlamak istiyorsan

   2Mustafa'nın sünnetiyle cennet bağışlasın.

   Adların öğretilişindeki işaretler bu kez sünnete bağlanır; anlama isteği yine bir uygulamaya havale edilir. Cennetin sorunun karşılığı olarak verilmesi, bilgi ile mükâfat arasındaki mesafeyi kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Yüzi kara pîr u ‘âciz Fahrî-i nâ-çîzüñi

   Cennet-i dâr-ı na‘îmde vuslat ihsân eyleye

   1Yüzü kara, yaşlı ve güçsüz, değersiz Fahrî'ye

   2nimet yurdu cennetinde kavuşma bağışlasın.

   Kapanışta üç sıfat üst üste yığılır: yüzü kara, yaşlı ve güçsüz. Bu birikmiş yetersizliğin karşısına konan istek en ileri olanıdır; sağlıkla açılan şiir, nimet yurdundaki kavuşmayla biter.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle