Hakka Gönül ‘Âşık İseñ

Fahrî, sekizli hece ritmiyle gönlü zikir, doğruluk ve Hakk'a doğru ortak bir yolculuğa çağırır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hakka gönül ‘âşık iseñ

   Gel gidelim Hakdan yaña

   Hakka eger sâdık iseñ

   Gel gidelim Hakdan yaña

   1Ey gönül, Hakk'a âşıksan

   2gel, Hakk'a doğru gidelim.

   3Hakk'a gerçekten bağlıysan

   4gel, Hakk'a doğru gidelim.

   İlk dörtlük, ‘âşık’ ile ‘sâdık’ sözcüklerini aynı şart yapısında buluşturur: gönlün aşkı, Hakk’a bağlılıkla sınanır. Her iki koşulun ardından yinelenen ‘Gel gidelim Hakdan yaña’ dizesi, tek kişinin kararını toplu bir yürüyüş çağrısına çevirir.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Zikr-i Hakka şugl idenüñ

   Müşkilleri âsân olur

   Hem derdine dermân olur

   Gel gidelim Hakdan yaña

   1Hakk'ı anmakla uğraşanın

   2güçlükleri kolaylaşır;

   3derdine de derman olur.

   4Gel, Hakk'a doğru gidelim.

   İkinci dörtlükte zikir bir uğraş olarak adlandırılır; ‘müşkil’ ile ‘âsân’, ‘dert’ ile ‘dermân’ karşıtlıkları bu uğraşın dönüştürücü sonucunu gösterir. Nakarat, kolaylaşma ve şifa vaadini yön bildiren ortak harekete yeniden bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Tûl-i emel ile riyâ

   İder seni Hakdan cüdâ

   Cân gözine gelür ‘amâ

   Gel gidelim Hakdan yaña

   1Uzun istekler ve gösteriş

   2seni Hakk'tan ayırır;

   3can gözüne körlük gelir.

   4Gel, Hakk'a doğru gidelim.

   Üçüncü dörtlük, tûl-i emel ile riyâyı Hakk’tan ayıran iki engel olarak yan yana koyar. Bu ayrılığın sonucu ‘can gözü’ne gelen körlüktür; böylece dıştaki yolculuk çağrısı, içeride görme yetisini koruma gereğine dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Râh-ı Hakda toğrı giden

   Lutf-ı Hakka mazhar olur

   Cân u dili mesrûr olur

   Gel gidelim Hakdan yaña

   1Hakk yolunda doğru giden

   2Hakk'ın lütfuna erişir;

   3canı ve gönlü sevinir.

   4Gel, Hakk'a doğru gidelim.

   Dördüncü dörtlükte doğru yol, Hakk’ın lütfuna mazhar olmakla sonuçlanır; ardından can ve gönlün birlikte sevinmesi gelir. ‘Doğru giden’ ifadesi hem yolun yönünü hem davranışın doğruluğunu taşır, nakarat da bu ikili anlamı harekete geçirir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bu Fahrînüñ hakdır sözi

   Doğrudurur Hakka özi

   Yalan degil gerçek sözi

   Gel gidelim Hakdan yaña

   1Bu Fahrî'nin sözü gerçektir;

   2özü Hakk'a karşı doğrudur.

   3Sözü yalan değil, gerçektir.

   4Gel, Hakk'a doğru gidelim.

   Son dörtlükte Fahrî mahlasını söyleyerek sözünün doğruluğunu kendi özüyle ilişkilendirir. ‘Hakdır’, ‘doğrudur’ ve ‘yalan değil’ ifadeleri çağrının güvenilirliğini art arda pekiştirirken son nakarat şiiri başladığı ortak yolculuğa kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle