Dîger (T28)

Ahmed Han'ın Tebriz'e uzanan fetihlerini Hüsrev ve Perviz karşılaştırmasıyla büyüten beş beyitlik tarih, şehir adlarını sıralayıp 1137 kronogramıyla kapanır.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ḫân-ı Aḥmed o şehen-şâh-ı hümâyûn-iḳbâl

   Bendesidir felegiñ Ḫüsrev ile Pervîzi

   1Ahmed Han, talihi kutlu o hükümdardır;

   2Hüsrev ile Perviz bile onun feleğinin kuludur.

   Ahmed Han'ın talihi kutlu hükümdarlığı, Hüsrev ile Perviz'in bile onun feleğinin kulu sayılmasıyla büyütülür. Tarihsel hükümdarlar gerçek bir bağlılık ilişkisine değil karşılaştırmalı methiyeye hizmet eder.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Ḳıldı fetḥ-i mütetâbi‘la cihânı şâdân

   Cünd-i iḳbâliniñ iclâl ile tîġ-i tîzi

   1Dünyayı art arda fetihlerle sevindiren,

   2kutlu ordusunun ulu ve keskin kılıcıdır.

   Dünyayı sevindiren art arda fetihlerin etkin gücü, kutlu ordunun ulu ve keskin kılıcıdır. Dünya çapında sevinç iddiası bütün tarafların deneyimi değil saray merkezli başarı anlatısıdır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Çoḳ ḳılâ‘ eyledi tesḫîr ü küşâd ez-cümle

   Hemedân Gence Revân ile bu dem Tebrîzi

   1Birçok kaleyi ele geçirip açtı; bunlar arasında

   2Hemedan, Gence, Revan ve şimdi Tebriz vardır.

   Ele geçirilen kaleler arasından Hemedan, Gence, Revan ve Tebriz adları sıralanır. Coğrafi katalog, fetihlerin sürekliliğini somutlaştırırken şehirleri yaşayan topluluklarından bağımsız askerî hedefler gibi sunar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   İde yâ Rab bu şehen-şâh ile ṣadr-ı a‘ẓam

   Seyf-ile nice dem a‘dâlarına ḫûn-rîzi

   1Ey Rabbim, bu hükümdar ve sadrazam

   2düşmanlarının kanını daha nice zaman akıtsın.

   Allah'tan hükümdar ile sadrazamın düşmanlarına daha uzun süre kan döken kılıç kullanması dilenir. Bu tarihsel savaş duası açıkça mesafeli okunur ve güncel şiddet çağrısına dönüştürülmez.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Bende Râsim didi bu fetḥe yine ḫoş târîḫ

   ‘Avn-ı Ḥaḳ ile alındı ‘Acemiñ Tebrîzi

   1Kul Râsim bu fetih için yine güzel bir tarih söyledi:

   2Allah'ın yardımıyla Acem'in Tebriz'i alındı.

   Mahlasta Râsim kendisini kul diye konumlandırır ve güzel bir tarih söylediğini belirtir. Son dize Tebriz'in Allah'ın yardımıyla alındığını bildirerek fetih anlatısını kronogram hükmünde kapatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle