Hardalname

Hardalın toplum hayatındaki yerini yıllarca anlamadığını söyleyen anlatıcı, küçük bir sofra gerecini ‘büyük hakikatler’ karşısına koyup hardalsız kalmama duasıyla gündelik zevki abartılı biçimde yüceltir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Ne budala şeymişim meğer,

   Senelerden beri anlamamışım

   Hardalın cemiyet hayatındaki mevkiini.

   1Meğer ne budalaymışım,

   2Yıllardır anlamamışım

   3Hardalın toplum hayatındaki yerini.

   Şiir bir özeleştiriyle açılır ve suçlama kendine yöneliktir; “budala şeymişim” çekimindeki rivayet kipi, farkına sonradan varmayı işaret eder. Cümlenin asıl yükü üçüncü dizede gelir: “cemiyet hayatındaki mevkii” sözü hardala sosyolojik bir inceleme nesnesi gibi davranır. Başlıktaki ‘nâme’ eki de bu ciddiyet taklidini önden kurar.

   Bütün üçlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   "Hardalsız yaşanmaz"

   Bunu Abidin de söylüyordu geçende.

   1"Hardalsız yaşanmaz"

   2Abidin de geçen gün bunu söylüyordu.

   İki dize bir alıntı ve onun kaynağıdır. Tırnak içindeki “Hardalsız yaşanmaz” bir slogan gibi tek başına durur; hemen ardından gelen dize onu Abidin'in geçen günkü sözüne indirger. Büyük iddianın nereden geldiği böylece ele verilir: bir sofra sohbetinden.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Daha büyük hakikatlere

   Ermiş olanlara,

   Biliyorum, lâzım değil ama hardal

   Allah kimseyi hardaldan etmesin.

   1Daha büyük gerçeklere

   2Ulaşmış olanlara

   3Hardalın gerekli olmadığını biliyorum ama

   4Allah kimseyi hardalsız bırakmasın.

   Son dört dize bir ayrım yapıp “daha büyük hakikatlere ermiş olanlar” için hardalın gereksizliğini kabul eder, ama kabul cümlesi “ama” ile kesilir ve devrik yapı hardal sözcüğünü dizenin sonuna atarak vurgular. Kapanıştaki dua kalıbı, yokluğu felaket sayılan şeyler listesine hardalı da yazar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle