Haste-i aşkuñla dâ’im kıl visâlüñle ilâc

Aşk hastalığına vuslat şerbetini ilaç yapan gazel, külhan köşesiyle cam sarayı eşitler; fakrın Anka gibi bağımsız mizacını bağışlanma denizi ve ilâhî sofrayla tamamlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Haste-i aşkuñla dâ’im kıl visâlüñle ilâc

   Şerbet-i vasluñ ile dâ’im ola sıhhat mizâc

   1Aşkının hastasını daima kavuşmanla iyileştir;

   2kavuşma şerbetinle mizacı sürekli sağlığa kavuşsun.

   Sevgiliden aşk hastasını kavuşmayla iyileştirmesi istenir; vuslat şerbeti mizacı sürekli sağlığa kavuşturacaktır. Tıp dili aşk ilişkisine aktarılır. Hastalık sıradan rahatsızlık değildir, bu yüzden ilacı da yalnız sevgilinin yakınlığıdır; şerbet hem tedavi hem tatlı lütuf olur.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Maksad-ı âşıklaruñ hep nûr-ı zâtuñdur senüñ

   Kûşe-i külhânla birdir âşıka kasr-ı zücâc

   1Âşıkların bütün amacı senin zatının nurudur;

   2âşık için külhan köşesiyle camdan saray birdir.

   Âşıkların bütün amacı sevgilinin zat nurudur; bu yöneliş içinde külhan köşesiyle cam saray arasında fark kalmaz. Maddi mekânın konforu değer ölçüsü olmaktan çıkar. Işık varsa yoksul ocak köşesi de saraydır; yoksa şeffaf ve görkemli yapı ayrıcalık sağlamaz.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Bizi dergâhında makbûl eyleyüp lutfuñ ile

   İdelim nûr-ı sıfatuñla gürûh-ı ibtihâc

   1Lütfunla bizi dergâhında kabul et;

   2sıfatlarının nuruyla sevinç topluluğu olalım.

   Topluluk sevgilinin dergâhında lütufla kabul edilmeyi ve sıfatlarının nuruyla sevinç grubu olmayı ister. ‘Biz’ sesi kişisel hastalığı ortak ibtihaca açar. Kabul dış statüyle değil ışığın dönüştürücü etkisiyle gerçekleşir; ayrı kişiler ortak sevinçte bir gürûh olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Küntü kenzen râzına kalbimi mahrem kıl müdâm

   Nûr-ı şevkuñle derûnum eylemişdir imtizâc

   1Kalbimi ‘Gizli bir hazineydim’ sırrına daima mahrem kıl;

   2iç dünyam, coşkunun nuruyla kaynaşmıştır.

   Kalbin ‘Gizli bir hazineydim’ sırrına sürekli mahrem kılınması dilenir; iç dünya şevk nuruyla zaten kaynaşmıştır. Tarihsel tasavvuf sözü yaratılışın sevgiyle görünür oluşuna işaret eder. Mahremiyet gizli bilgiyi sahiplenmek değil onun sorumluluğunu içte taşımaktır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
5. 5

   Pâdişâh-ı mülk-i fakrum gerçi Ankâ-meşrebim

   Âlem içre itmeyem hiç gayra arz-ı ihtiyâc

   1Gerçi fakr ülkesinin padişahıyım, Anka yaradılışlıyım;

   2dünyada başkasına hiçbir ihtiyacımı sunmayayım.

   Şair fakr ülkesinin padişahı ve Anka yaradılışlı olduğunu söyler; bu nedenle dünyada başkasına ihtiyacını sunmamayı diler. Yoksunluk egemenliğe, yalnızlık bağımsızlığa çevrilir. Anka’nın ele geçmezliği, insanlardan beklentiyi kesip ilahi kaynağa yönelmeyi simgeler.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
6. 6

   Mevc-i bahr-i mağfiret cümle usâtı cezb ider

   Fahrîyâ hân-ı Hudâda kimseler hic kalmaz ac

   1Bağışlanma denizinin dalgası bütün günahkârları kendine çeker;

   2ey Fahrî, Allah’ın sofrasında hiç kimse aç kalmaz.

   Bağışlanma denizinin dalgası bütün günahkârları kendine çeker; Allah’ın sofrasında kimse aç kalmaz. Son beyit kişisel bağımsızlığı kapsayıcı rahmetle dengeler. Deniz çekip toplar, sofra doyurur; ilahi lütuf seçkin bir azınlığın değil ihtiyaçla gelen herkesin umudu olur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle