DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Şah İsmail Hatâyî/Hatâ Ettim Hudâ İçün Bağışla
Yedi beyitli yakarış · 16. yüzyıl

Hatâ Ettim Hudâ İçün Bağışla

Bağışlanma isteğini Hz. Muhammed, Ali, Kerbelâ şehitleri ve On İki İmam’ın adlarıyla tekrarlar. Her beyit yakarışı başka bir bağlılık halkasına bağlar; kapanış imamları Allah’ın nuru olarak anarak duayı tamamlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Hatâ ettim içün bağışla

    Muhammed Mustafâ içün bağışla

    1Hata ettim, Allah için bağışla

    2Muhammed Mustafa için bağışla

    İlk beyit hatayı doğrudan kabul eder, bağışlanmayı ise Allah ve Muhammed Mustafa adına diler. Tekrarlanan “bağışla” sözü savunma kurmak yerine kusuru teslim eden yalın bir yakarış ritmi başlatır.

  2. 2

    Safî nesli Cüneyd ü Hayder oğlu

    Aliy-yel- içün bağışla

    1Safî soyundanım; Cüneyd’in neslinden, Haydar’ın oğluyum.

    2Aliyyü’l-Murtezâ için bağışla

    Beyit, söyleyeni Safevî silsilesine bağlar: Cüneyd soy zincirinde, Haydar ise baba olarak anılır. Ardından Aliyyü’l-Murtezâ’nın adıyla af dilenmesi, kişisel kusuru velayet ve aile bağlılığı içinde dile getirir.

  3. 3

    Hasen aşkı ile meydâna girdim

    Hüseyn-i içün bağışla

    1Hasan aşkıyla meydana girdim

    2Kerbelâ şehidi Hüseyin için bağışla

    Hasan aşkıyla meydana girmek içteki sevgiyi açık bir sınanma alanına çıkarır. Hüseyin’in Kerbelâ’daki şehadeti anıldığında af talebi, sevginin bedelini hatırlayan yaslı bir tanıklık kazanır.

  4. 4

    İmam Zeyn-el-Abâ Bâkır ü Ca’fer

    İmam Kâzım Rızâ içün bağışla

    1İmam Zeynelâbidîn, Bâkır ve Cafer

    2İmam Kâzım ile Rızâ için bağışla

    Zeynelâbidîn’den Bâkır ve Cafer’e, ardından Kâzım ile Rızâ’ya geçen adlar duayı bir imamlar silsilesi hâlinde ilerletir. Sıralama, yakarışın dayanağını tek kişiden ortak manevi mirasa genişletir.

  5. 5

    Severem Şah vü hem ’yi

    Hasen Asker içün bağışla

    1Şah Takî’yi ve Nakî’yi de severim

    2Hasan Askerî’nin sancağı için bağışla

    Takî ve Nakî sevgisinin ardından Hasan Askerî’nin sancağı anılır; sevgi böylece yön ve aidiyet bildiren bir işarete bağlanır. Af isteği, isim saymaktan çok aynı yolun altında durma beyanıdır.

  6. 6

    İmam Mehdi eşiğinde kul olan

    Ol eşikte içün bağışla

    1İmam Mehdi’nin eşiğinde kul olanı

    2O eşikteki bağlılık için bağışla

    Mehdi’nin eşiği kul olmanın mekânıdır; “velâ” da bu eşikte sürdürülen bağlılığı adlandırır. Konuşan, bağışlanmayı yüksek bir makam iddiasıyla değil, kapıda bekleyen kulun sadakatiyle talep eder.

  7. 7

    İmamlar nûr olubdur ey Hatâyî

    Ki ol nûr-i içün bağışla

    1Ey Hatâyî, imamlar nur olmuştur

    2O Allah nuru için bağışla

    Son beyit imamları ilahî nurla ilişkilendirir ve Hatâyî’ye doğrudan seslenir. Önceki ad dizisi burada tek ışık imgesinde toplanır; bağışlanma duası da o nurun aracılığıyla kapanır.

Kavram sözlüğü (7) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Aidiyet doğrulandı

Şiir, bağlı kaynakta Hatâyî (Şah İsmail) adına kayıtlıdır; başlık, gövde ve şair kimliği sabit kaynak zinciriyle eşleştirilmiştir.

Atıf kanıtını aç ↗

Metin, Türkçe Vikikaynak'ın 163308 numaralı sabit revizyonuna bağlıdır. Günümüz Türkçesi ve açıklamalar ayrı editoryal katmandır.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirHudâ Vü Mustafâ Vü Murtezâ’ya
Hudâ vü Mustafâ vü Murtezâ’ya
Şah İsmail Hatâyî · Yedi beyitli bağlılık şiiri

Kavram sözlüğü

7 kavram bulundu.

Hudâ

Allah

Murtezâ

Hz. Ali’nin “seçilmiş, razı olunmuş” anlamındaki lakabı

Kerbelâ

Hz. Hüseyin’in öldürüldüğü yer ve olayın adı

Takî

On İki İmam’ın dokuzuncusu Muhammed et-Takî

Nakî

On İki İmam’ın onuncusu Ali en-Nakî

livâ

Sancak

velâ

Bağlılık ve dostluk