Târîh 6

Hazinedar Yahya Ağa'nın sakal bırakışını üç beyitte kaydeden tarih, adaşlık ve itibarı, yüzü aydınlatan sakalı ve makamın uğurunu tek bir tebrik ibaresinde toplar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Hazîne-dâr Ağa zât-ı mükerrem

   K' anıñ hem-nâmıdır Yahyâ-yı Bermek

   1Hazinedar Ağa saygın bir kişidir;

   2Bermekli Yahya onun adaşıdır.

   İlk beyit övgüyü bir adaşlık üzerinden kurar: Hazinedar Ağa'nın adı Bermekli Yahya'nın adıyla aynıdır. Bu, cömertlik ve vezirlikle anılan tarihsel bir ada yaslanan benzetmedir; iki kişi birbiriyle özdeşleştirilmez.

   Bütün beyit yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Çerâg olup hem itdi rîşin irsâl

   İde müstes‘ad anı Hak tebârek

   1Çerağ olup sakalını da saldı;

   2yüce Allah onu kutlu kılsın.

   İkinci beyitte “çerâg olup” ile “rîşin irsâl” yan yana gelir. “Çerâg” kandil anlamının yanında hizmete alınma veya intisap çağrışımı da taşıyabildiği için sakalın yüzde parladığı kesin bir sahne kurulmaz; beyit dileğini Hakk'tan gelen kutluluğa bağlar.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Dü-şevke yazdı yek târîh Râsim

   Bu hatt u mansıbıñ ola mübârek

   1Râsim iki sevinç için tek tarih yazdı:

   2Bu sakalın ve makamın kutlu olsun.

   Makta iki sevinci “dü-şevk” diye adlandırır ve ikisi için tek bir tarih yazıldığını söyler. Son dize “hatt” ile “mansıb”ı aynı tebrikte birleştirerek sakal ile makamı tek bir kutlama cümlesine sığdırır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle