Her Bülbüle Açılma Eyâ Gonçe-i Handân

Şair, gonca ve servi imgeleriyle sevgiliyi herkese açılmaması için uyarır; ikinci bentte dans sırasında düşen fes ve dağılan saç sahneyi hareketlendirir.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Her bülbüle açılma eyā ġonçe-i ħandān

   Ey şūħ-ı suħandān

   Gösterme medd ü ķāmetiñi her ħara amān

   Ey serv-i ħırāmān

   1Her bülbüle açılma ey gülen gonca,

   2ey güzel sözlü cilveli sevgili.

   3Uzun boyunu her dikene gösterme, aman,

   4ey salınarak yürüyen servi.

   İlk bent klasik gül bahçesindeki rolleri toplumsal bir sakınma öğüdüne çevirir: sevgili gonca ve servi, talipler bülbül, değersiz görülenler dikendir. “Her bülbüle” ve “her hâra” tekrarları, konuşucunun sevgilinin görünürlüğünü denetlemek isteyen tarihsel sahiplenici sesini açığa çıkarır; bu ses güncel bir davranış normu olarak onaylanmaz.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Fes düşdi başından o şehiñ nāz ile Fāżıl

   Raķķāś eyler iken āh

   Ŧaġıldı beyāż gerdenine zülf-i perįşān

   Buldı o perį şān

   1O güzelin fesi nazla başından düştü, ey Fâzıl;

   2dans ederken, ah!

   3Dağınık saçı beyaz boynuna yayıldı;

   4o peri böylece ün kazandı.

   İkinci bent öğütten canlı bir dans anına geçer. Düşen fes, beyaz gerdana yayılan siyah saç ve dans eden beden renk ile hareketi üst üste bindirir. Son dizedeki “şân bulmak”, istemeden açığa çıkan bu görüntünün seyirciler arasında ün kazanmasını anlatır.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle