Hücūm-ı neşveden bī-tāb çeşmi
Sevgilinin gözünü sarhoşluk hücumuyla bitkin, âşığın gözünü de bu yüzden yaşla dolu gösteren söz iki bakışı karşılaştırır. Köksal bunu Yavuz Sultan Selim'e kesin A atfıyla bağlar ve metin tek beyitte tamamlanır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
-ı neşveden çeşmi
ʿāşıḳuñ da çeşmi
1Gözleri sarhoşluk hücumundan bitkin düşmüş;
2Bu yüzden âşığın gözleri de suyla dolmuştur.
Metnin kaynağı
Köksal 2019'un A kümesi, mecmua kayıtları ve şiirdeki Selîmî/Selim Şah işaretleri temelinde bu manzumeyi Yavuz Sultan Selim'e kesin olarak bağlar.
Atıf kanıtını aç ↗M. Fatih Köksal, “Yavuz Sultan Selîm'in Türkçe Şiirleri”, Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi 40 (2019); koksal2019-A22; kaynak(lar): Tezkire-i Rızâ (Zavotçu 2009: 79); Ali Emîrî, Âmid-i Sevdâ S. 6 (1325), s. 90; M. Hüsrev Subaşı (1982), s. 127. Yavuz Sultan Selim'in Türkçe şiir söylediği çağdaşı Sehî Beg ve Latîfî tarafından reddedilir; Türkçe manzumelerin ona aidiyeti mecmua kayıtları temelinde Köksal'ın 2019 neşrinde kurulmuştur. Torunu II. Selim de Selîmî mahlasını kullandığından neşir aidiyeti kesinleşmeyen manzumeleri ayırır; bu şiir kesin A kümesindedir. Makale metni dergi politikasında CC BY-NC 4.0 olarak sunulur; ticari canlı kullanım ayrı izin olmadan yapılmamalıdır.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Beyit iki gözü sebep sonuç ilişkisiyle karşılaştırır. Sevgilinin gözü neşveyle kendinden geçip tâkatsiz kalırken âşığın gözü yaşla dolar; aynı bakış alanında biri sarhoşluğun, diğeri kederin suyunu taşır.