DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Karacaoğlan/İncecikten bir kar yağar
Türkü · 17. yüzyıl

İncecikten bir kar yağar

Elif adını kar, koku, bakış ve yazı imgeleriyle her dörtlüğe yayan Karacaoğlan’ın en tanınmış türkülerinden.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    İncecikten bir kar yağar

    Tozar Elif Elif deye

    Deli gönül olmuş

    Gezer Elif Elif deye

    1İnce ince bir kar yağıyor.

    2Savrulurken sanki Elif’in adını söylüyor.

    3Çılgın gönlüm kendinden geçmiş bir dervişe dönmüş.

    4Aynı adı tekrarlayarak dolaşıyor.

    Kar taneleri düşmüyor da havada “Elif” diye fısıldaşıyor sanki. Âşığın gönlü de bir abdala dönüşüp aynı adı tekrarlaya tekrarlaya yollara düşüyor.

  2. 2

    Elif’in uğru nakışlı

    Yavru bakışlı

    Yaylâ çiçeği kokuşlu

    Kokar Elif Elif deye

    1Elif’in yürüyüşü nakış gibi.

    2Bakışı yavru bir doğanın bakışı.

    3Kokusu yayla çiçeğinin kokusu.

    4O koku bile Elif’in adını söylüyor.

    Elif tek bir benzetmeye sığmıyor: Yürüyüşü nakış, bakışı yavru doğan, kokusu yayla çiçeği. Şair onu tarif ettikçe insanla tabiat arasındaki sınır siliniyor.

  3. 3

    Elif kaşlarını çatar

    Gamzesi sineme batar

    Ak elleri kalem tutar

    Yazar Elif Elif deye

    1Elif kaşlarını çatıyor.

    2Yan bakışı göğsüme saplanıyor.

    3Beyaz elleri bir kalem tutuyor.

    4Durmadan kendi adını yazıyor.

    Elif’in bakışı göğse saplanan bir ok kadar keskin; eli ise durmadan kendi adını yazan bir kalem tutuyor. Âşık baktığı her yerde hem yarayı hem yarayı açanın imzasını görüyor.

  4. 4

    Evlerinin önü

    Elif’in elinde bardak

    Sanki yeşil başlı ördek

    Yüzer Elif Elif deye

    1Evlerinin önünde bir çardak var.

    2Elif’in elinde bir bardak.

    3Sanki yeşil başlı bir ördek.

    4Su üstünde süzülür gibi, hep o adı söyleyerek.

    Çardak ve bardakla başlayan sıradan köy sahnesi, Elif yürüyünce su üstündeki bir görüntüye dönüşüyor. “Yürümek” yerine “yüzmek” denmesi onun zarafetini gözümüzün önüne getiriyor.

  5. 5

    Karacaoğlan emelerin

    Gönül sevmez değmelerin

    İliklemiş düğmelerin

    Çözer Elif Elif deye

    1Karacaoğlan der ki: boşuna emek vermeyin.

    2Gönül sıradan kimseleri sevmiyor.

    3Elif’in ilikli düğmelerini bile

    4onun adını söyleyerek çözüyor.

    Gönül herkesi sevmiyor; Elif’i seçmiş ve artık en küçük harekette bile onun adını duyuyor. Tekrar edilen “Elif”, dörtlüğün sonunda bir isimden çok kalp atışı gibi işliyor.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak’taki 139711 numaralı sürüm esas alındı. Sözlü gelenek nedeniyle farklı icra ve metin varyantları bulunabilir.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirBir ayrılık bir yoksulluk bir ölüm
Vara vara vardım ol kara taşa
Karacaoğlan · Koşma

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

uğur

Burada yürüyüş, gidiş

balaban

İri yapılı doğan türü kuş; mecazen güçlü ve güzel bakış

abdal

Dünyadan geçmiş gezgin derviş; burada kendinden geçmiş âşık

gamze

Yan bakış; şiirde âşığın göğsüne saplanan bakış

çardak

Üzeri dal veya gölgelikle örtülü oturma yeri

değme

Sıradan, rastgele kimseler