Kanımı Taşıyana
Aynı kanı taşıyan kişiyi arı iğnesinden bile korumak isteyen ses, ortak acıyı ortak kine bağlar. Yaralanma düşüncesi bütün kokuları kana çevirir ve şiir, konuşanın kendisini zalim ve vahşi ilan ettiği ‘intikam’ nidasıyla kapanır.
Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.
- 1
Hayır, istemem ki ben seni.
Hatta bir bal arısının dikeni
İğne ucu zehiriyle incitsin.
1Hayır, asla istemem ki seni
2bir bal arısının dikeni bile
3iğne ucu kadar zehirle incitsin.
- 2
Bizler ayrı gövdelerde bir canız;
Acımızı bir yürekle duyanız;
Senin kinin benim için aynı !
1Bizler ayrı gövdelerde tek bir canız;
2acımızı tek bir yürekle duyarız;
3senin kinin benim için de aynı kindir.
Kardeşliğin tanımı üç dizede veriliyor ve üçüncüsü ilk ikisinden farklı bir şey söylüyor: ortak olan yalnız acı değil, kin de. Sevginin paylaşımı bir yükümlülüğe dönüşüyor — aynı şeyi hissetmek zorunluluk hâline geliyor.
- 3
Sen, ne vakit yaralansan, ah etsen
Ben güllerden, meltemlerden, her şeyden
Kandan başka hiç bir koku alamam.
1Sen ne vakit yaralanıp âh etsen
2ben güllerden, meltemlerden, her şeyden
3kandan başka bir koku alamam.
Muhatap yaralanıp âh ettiğinde konuşan, gülün, meltemin ve her şeyin kokusunu kan olarak algılar. Yaralanma düşüncesi bütün kokuları tek kokuya dönüştürür; yakın okuma bu şiirdeki duyusal değişimle sınırlıdır.
- 4
O saatta zalim, olurum;
Deniz gibi köpürürüm, solurum
Ve içimden bir ses gelir: !...
1O saatte zalim ve vahşi olurum;
2deniz gibi köpürür, solurum
3ve içimden bir ses gelir: intikam!
İlk bentte en küçük acıyı bile istemeyen konuşan, kardeşinin yarası karşısında kendisini zalim ve vahşi diye tanımlar; deniz gibi köpürüp ‘intikam’ sesini duyar. Bu öç ve seferberlik dili tarihsel şiir sesine aittir; güncel şiddet çağrısı olarak onaylanmaz.
Metnin kaynağı
Türkçe Vikikaynak'taki 165439 numaralı sürüm esas alındı. Büyük harfli başlık, “«Türk Âlemi» muharririne” ithaf satırı ve alttaki telif açıklaması metne dâhil edilmedi. Metin dönemin milliyetçi basın tartışmalarının içinden çıkmıştır; yorumlar bu bağlamı belirtir.
Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.Bir hata mı var? Bildirin
Sırada ne var?
Köy muhtarı, beş yıl evvel kur'a çeken oğluyçünMehmet Emin Yurdakul · Manzume→
Şiir en küçük ölçekle açılıyor: bir arı iğnesi. Korunmak istenen şey büyük bir tehlikeden değil, düşünülebilecek en ufak acıdan. Bu abartılı hassasiyet, sonraki dizelerdeki şiddeti hazırlayan zemin.