DDizegâhDijital şiir arşivi
Şiirler/Orhan Veli Kanık/Karmakarışık
Kısa serbest şiir · 20. yüzyıl

Karmakarışık

Yaralı kalbi boyacı sandığına, güvercini kâğıt helvaya ve sevgiliyi kayık burnuna yerleştiren şiir, yarı balık yarı insan görüntüsünü ‘in miyim, cin miyim’ kimlik sorularına bağlar.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

  1. 1

    Bir okla yaralı kalbim,

    Boyacının sandığında;

    Güvercinim kâğıt helvasında;

    Sevgilim kayığın burnunda;

    1Bir okla yaralanmış kalbim

    2Boyacının sandığında;

    3Güvercinim kâğıt helvanın üzerinde;

    4Sevgilim kayığın burnunda;

    Dört dize dört ayrı yerleştirme yapar ve hiçbiri ötekini açıklamaz: kalp boyacının sandığında, güvercin kâğıt helvasında, sevgili kayığın burnunda. Ortak olan tek şey “-de” hâli, yani her nesnenin bir yere konmuş olması. Başlıktaki karmaşa da bu eşit dilbilgisiyle eşitsiz mantığın çarpışmasından doğar.

  2. 2

    Yarısı balık,

    Yarısı insan;

    1Yarısı balık,

    2Yarısı insan;

    İki kısa dize bir bölünme bildirir, fakat bölünenin kim olduğunu söylemez. Bir önceki dizede kayığın burnundaki figüre de, konuşanın kendisine de bağlanabilir; kaynak bunu kesinleştirmediği için okuma açık bırakılır. Yarısı balık olan bir varlık, ardından gelecek soruların zeminini hazırlar.

  3. 3

    miyim?

    miyim?

    Ben neyim?

    1İn miyim?

    2Cin miyim?

    3Ben neyim?

    Üç soru giderek daralır: “in miyim”, “cin miyim”, “ben neyim”. İlk ikisi ‘insan’ sözünün kısalmış biçimiyle ‘cin’ arasında bir ses oyunu kurar. Son soru oyunu bırakır ve dağılmış görüntülerin faturasını doğrudan kimliğe keser.

Kavram sözlüğü (6) ↓
Kaynak

Metnin kaynağı

Türkçe Vikikaynak'ın 133797 numaralı sabit revizyonundaki tek şiir gövdesi esas alındı; 9 dolu dizenin sırası ve tarihî yazımı korundu.

Kaynak sayfasını aç ↗Günümüz Türkçesi ve yorumlar Dizegâh editoryası tarafından hazırlanmıştır.
Bir hata mı var? Bildirin

Yanlış bir dize, hatalı bir çeviri ya da eksik bir kaynak gördüyseniz yazın. Metni doğrulayıp düzeltiyoruz.

Okumaya devam edin

Sırada ne var?

Sonraki şiirKarşı
Gerin, bedenim, gerin;
Orhan Veli Kanık · Serbest şiir

Kavram sözlüğü

6 kavram bulundu.

okla yaralı kalp

Ok saplanmış kalp resmi: halk resminde ve sokak süslemesinde âşıklığın en yaygın simgesidir

boyacı sandığı

Ayakkabı boyacısının fırça, boya ve bezlerini taşıdığı, üstünde müşterinin ayağını dayadığı basamak bulunan kutu

kâğıt helvası

Yufka inceliğindeki iki yuvarlak yaprağın arasına şeker konarak yapılan, sokakta satılan tatlı

kayık

Kürek ya da yelkenle yürüyen küçük tekne; ileri doğru sivrilen ön ucuna “burun” denir

in

‘İnsan’ sözünün kısalmış biçimi; hemen ardından gelen ‘cin’ ile ses oyunu kurduğu için günümüz Türkçesi satırında da kısaltılmış hâliyle durur

cin

Halk inanışında insan gözüne görünmeyen, insana benzer varlık; “ne insan ne o” ikilemini kuran ikinci terim