Kerîmâ Kadîrâ Perverdigârâ

Fahrî, ilâhî ihsan kapısında mahşerde esenlik, doğru yol ve bütün kardeşlerle selâmet diler.

Özgün dizeler ve günümüz Türkçesi karşılığı gösteriliyor.

1. 1

   Kerîmâ Kadîrâ Perverdigârâ

   Senüñ ihsânına geldik kerem it

   Bize lutfuñı hem-râh it Rahîmâ

   Senüñ ihsânına geldik kerem it

   1Ey cömert, güçlü ve yetiştirici Allah;

   2ihsanına geldik, cömert davran.

   3Ey merhametli, lütfunu bize yoldaş et;

   4ihsanına geldik, cömert davran.

   Bent üst üste dizilen ilâhî adlarla açılır: Kerîm, Kadîr, Perverdigâr ve dördüncü dizeye kadar beklenen Rahîm. Ad sıralaması dilekten önce gelir ve istenen şey de ada göre seçilir; cömertten ihsan, merhametliden lutuf istenir. ‘Hem-râh’ sözcüğü ise lütfu duran bir bağış değil, yol boyunca yanında yürüyen bir arkadaş gibi ister.

   Bütün dörtlük yorumlarını göster ↓

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
2. 2

   Hacîl itme bizi rûz-ı cezâda

   Huzûr-ı enbiyâ vü evliyâda

   Kerem bâbın bize eyle güşâde

   Senüñ ihsânına geldik kerem it

   1Hesap gününde bizi utandırma;

   2peygamberlerle velilerin huzurunda da.

   3Cömertlik kapını bize aç;

   4ihsanına geldik, cömert davran.

   Dilek bu bentte mahşer sahnesine taşınır ve korkunun adı ‘hacîl’, yani utanmadır; sakınılan şey azap değil, peygamberlerle velilerin huzurunda mahcup düşmektir. Kerem burada ‘bâb’, yani kapı olarak somutlaşır; kapının açılması istenince nakarattaki ‘geldik’ fiili de eşikte bekleyen bir topluluğun hareketine dönüşür.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
3. 3

   Du‘âmız budurur Yâ Rabbi hergiz

   Ayırma dâ’imâ lutfuñla hergiz

   Gürûh-ı sâlihînden bizi hergiz

   Senüñ ihsânına geldik kerem it

   1Ey Rabbim, duamız her zaman şudur:

   2lütfunla bizi hiçbir zaman ayırma,

   3bizi iyiler topluluğundan hiçbir zaman ayırma;

   4ihsanına geldik, cömert davran.

   Bendin üç dizesi de ‘hergiz’ ile biter; ısrar anlamdan önce sesle duyulur. Dilek de olumlu değil olumsuz kurulmuştur: yeni bir şey istemek yerine elde olandan ayrılmamak istenir. Ayrılınmak istenmeyen yer bir makam ya da mekân değil ‘gürûh-ı sâlihîn’dir; kurtuluş baştan topluluk hâlinde tasavvur edilir.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle
4. 4

   Bu Fahrî-i fakîre kıl hidâyet

   Derûnî derdine eyle ‘inâyet

   Kamu ihvân ile bulsun selâmet

   Senüñ ihsânına geldik kerem it

   1Bu yoksul Fahrî'ye doğru yolu göster;

   2içindeki derdine yardım et.

   3Bütün kardeşlerle esenliğe kavuşsun;

   4ihsanına geldik, cömert davran.

   Son bentte şair kendi adını anar ve dua ilk kez tek bir kişiye iner: Fahrî'nin ‘derûnî derdi’, yani dışarıdan görünmeyen iç yarası. Ama dilek orada kapanmaz, ‘kamu ihvân ile’ diyerek yeniden çoğula açılır; böylece nakaratın baştan beri çoğul olan ‘geldik’ fiili gerekçesini şiirin sonunda bulur.

   ❞Alıntıyı kopyalaNot ekle